топик, блог, фотосет ёки йўналтиргич яратиш

ustoz:

Oliyjanob va mehribon inson, salohiyatli ustoz xotirlandi

Andijon davlat tibbiyot instituti tarixida el-yurt salomatligi, obodligi va farovonligi yo’lida sermahsul mehnat qilgan, ayniqsa, mas’uliyatli va mashaqqatli tibbiyot sohasiga o’zining samarali ilmiy izlanishlari bilan ulkan hissa qo’shgan professor-o’qituvchilar anchagina. Ana shunday insonlardan biri tibbiyot fanlari doktori, professor Baxtiyor Mirzajonovich Qlichevdir.

Ayrim chet tili o'qituvchilari haqida jiddiy fikrlar

Блог им. deutschlehrer

Davlat bosh – islohotchi. Shunday ekan, har bir sohadagi islohotlarda uning xizmati beqiyosdir. Boshqa sohalardagi kabi ta’limda ham mustaqilligimizning ilk yillaridanoq davlatimiz tomonidan bir qator qonun va qarorlar e’lon qilindi, ularning amaldagi ijrosi imkoniyat darajasida nazorat qilindi va qilinmoqda[1]. Buning isboti hozirgi kunga qadar ta’lim sohasidagi islohotlarning bosqichma-bosqich amalga oshirilishi, hamda jamiyatimiz va dunyodagi ijtimoiy-madaniy o’zgarishlargani inobatga olgan holda ularga mos ravishda doim, uzluksiz rivojlantirib borilayotganidir. Bu kabi qarorlar asosida eng avvalo boshlang’ich va o’rta-maxsus ta’limi sohasida, ya’ni maktab yoshdagi oquvchilarning bilim olishlariga doir keng ko’lamli ishlar amalga oshirilgan bo’lsa, songi yillarda e’tibor oliy o’quv yurtlariga nisbatan kuchaydi. Oliygohlarda ta’lim shakllarini rivojlantirish va ularning yangilarini yaratish, davlat, qolaversa jahon andozalari va talablariga javob bera oladigan yangi turdagi darslik va qo’llanmalar tuzish, ularni amalga tadbiq etishga doir bir qator qarorlar shular jumlasidandir. Xususan, darslik bo’yicha tenderlar uyushtirish, yilning eng yaxshi darslik yaratuvchisi, eng yaxshi muallim kabilarni aniqlash va mukofotlash, mamlakatimizda ko’plab evropa davlatlarida uchramaydigan juda ham ijobiy bir an’anaga aylandi.


 


Biroq ma’rifat nurini taratguvchi ta’lim sohasida ham davlat tomonidan berilgan ushbu e’tibor va ishonchni suyiiste’mol qilish hollarini kuzatishimiz mumkin bo’lib qolmoqda. Bu kabilarni xususan, muallim va uning o’qituvchilik faoliyatidagi e’tiborsizligi va mas’uliyatsizligida yaqqol ko’rishimiz, kuzatishimiz mumkin. Maqolamiz muallim, ustoz va xurmatga sazavor o’qituvchi nomiga dog‘ tushirayotgan ayrim shaxslar haqida. O’z kasbiga sadoqatli, xalqning ilmli, savodli bo’lishi qayg’usida yuruvchi, intiluvchan, ijodkor ustozlarimiz, yosh o’qituvchilarimiz bundan mustasno, albatta.


 


Ta’limda bilimsizlik


Oramizda shunday o’qituvchilar ham borki, ular uchun ta’lim muassasagiga kelib-ketishlik kasb yuzasidan emas, aksincha, shunchaki kun tartibidan muqim o’rin olgan oddiy bir xolat bo’lib qolgan. Ularni na o’z kasbining talablari va na o‘quvchilarining kelajagi qiziqtiradi. Borib-kelish evaziga oylik maosh bo’lsa bas. Bu kabilarning iddaosi, go’yoki, o’qituvchi oyligi uning faoliyatiga haqli ravishda to’lanmaydi. Boz ustiga ular chet elda o’qituvchiga bo’lgan xurmat va e’tibordan dalillarsiz gap ochadilar, ammo o’z faoliyatlari haqida fikr yuritishdan yiroqlar.


Kamina chet elda bir necha yil yashab, bu yerlaning pastu balandini ko’rdim. Ro’baro’ kelgan turli sohalarda, har xil sharoitlarda ishladim, tajribalar orttirdim. Juda ko’p kasb egalarining ichki hissiyotlariyu, hayotga bo’lgan fikrlari bilan qiziqdim va tanishdim. Tajribalarimdan kelib chiqib, evropa mamlakatlari o’z iqtisodiy ko’rsatkichlari boshqa mamlakatlardan yuqori ekanligini ko’rsatishlari uchungina barcha fuqarolardan faqatgina ishchi kuchi sifatida foydalanishligining, shuningdek, juda ko’p og’ir sohalarda oylik maoshi mehnatga yarasha to’lanmasligining ham guvohi bo’ldim. Tog’ri, bu sohalarning o’qituvchiga nima aloqasi bor, o’qituvchiga juda yaxshi haq to’lanadiku, dersiz? Haqsiz. Biroq yaxshi xaq to’lanadigan kasblarga qo’yiladigan talablar bilan tanishib chiqmagan bo’lsangiz kerak. O’qituvchi profiliga mos kelmagan kishi, masalan Olmoniyada, ish topishi juda ham amri mahol. Buning ustiga yaxshi haq uchun ariza topshiruvchilar orasidagi bellashuv ham katta va bu ta’lim sohasiga kasbiy tayyorgarligi juda ham puxta o’qituvchilar kelishini ta’minlasa, boshqa tomondan o’quvchi (uning ota-onasi) ham ta’lim muassasiga befarq emas. Ular ham o’qituvchiga katta talablar qo’yadi. Agar o’qituvchi o’quvchilarning bilimga asoslangan talablarini bajara olmasa, u holda o’qituvchi faoliyatidan chetlashtiriladi. Shu sababli ham nemis o’qituvchilari kunning yarmini ta’lim muassasasida o’tkazsalar, yarmini esa ish stoli ustida, o’z ustida ishlash bilan o’tkazadilar. Juda yaxshi sharoitlar, eng zamonaviy va sifatli darslik va qo’llanmalar qo’lida bo’lsada, har bir darsga tayyorgarlik ko’rish uchun o’rtacha 2-3 soat vaqt sarf etishlari, bizning o’zbek o’qituvchisini ajablantirmasmikin?! O’qituvchiga bu kabi yuqori talab qo’yuvchi o’quvchi va ota-onalar yurtimizda to’laligicha shakllanib ulgurganicha yo’q. Farzandlari ta’lim-tarbiyasi bilan jiddiy shug’illanmaydigan befarq ota-onalarimiz ham ko’plab topiladi. Bilaks, o’qituvchilarimiz salohiyati yanada yuqori bo’larmidi?! Kasbiy salohiyati past o’qituvchiga bugun farzandlarimizni ishonib topshirgan bo’lsak, ikkinchi tomondan ularga davlatimiz byudjetidan sifatsiz ta’lim uchun boshqa ijodkor o’qituvchilar bilan teng ravishda maosh bilan ta’minlamoqdamiz.


 


Ta’limda o’g’rilik


Ta’limda o’grilik ham bormi deb, o’ylab qolgandirsiz? Ha, ta’lim sohasida bu kabi toifa ham bor ekan. Bu guruhga kiruvchi o’qituvchilar rahbariyatimiz tomonidan berilgan e’tibor va imkoniyatlarni, ya’ni yo’lga qo’yilgan mukofotu katta mablag’lar o’g’rilaridir. Ular bu bilan birga yurtimiz kelajagini o’qirlamoqdalar. Ko’p hollarda, assosan, chet tillarini o’qitish sohasida, chet ell adabiyotlaridan ko’chirish, ochiqroq aytadigan bo’lsak, o’girlash asosida chop etilgan darslik va qo’llanmalar soni ortib bormoqda. Bundan tashqari davlat ta’lim standartlari talablariga, qolaversa bugungi kun dars o’tish uslublariga mos kelmaydigan bir qator sifatsiz darslik va qo’llanmalar mana bir necha yillardan beriki o’quvchilarimiz qo’lida. Yangi deb e’tirof etilgan darslikni chop etilishi, yoinki ularning amalga birinchi bor tadbiq etilishi olamshumul yangilik kabi gazeta va jurnallarimizda, televidenieda e’lon qilinmoqda. Buning kelajak avlodni tarbilashimizda qanchalik ta’siri borligi haqida esa fikrlar va qarashlar kam. Bu kabi darslik va qo’llanmalar, hoh u bosma, hoh elektron bo’lsin,farzandlarimizga chet tillarini o’rganishlarida, ularning ma’naviy, ahloqiy, ideologik shuningdek chet tili bilimlarini o’zlashtirishlarida qanchalik samarador ekanliklari, ularning kelajak yoshlarda bu kabi aspektlarning rivojlanishiga qanchalik va qay tarzda ta’sir o’tkazishlariyu va o’tkaza olishlari haqidagi fikr va mulohazalar na ommaviy axborot vositalarida va na oliy o’quv yurtlarimizdagi ilmiy-amaliy izlanishlarda o’z aksini topmoqda.


 


Mas’uliyatsizlik


Bu kabi samarasiz darsliklarning ta’limjarayoniga qanday qilib kirib keladi, degan savol tug’ilishi tabi’iy, albatta. Bu savolga javob esa achchiq haqiqatlardan biri, ya’ni ayrim universitet professorlari va katta dozentlarimizning e’tiborsizligiyu, mas’uliyatsizligi, rahbariyat qarorlari ijrosiga jiddiy yondoshmasligi oqibatidir. Juda ko’p nemis tili darsliklarini tahlil qiladigan bo’lsak, ularning hech qanday ilmiy dalilga ega bo’lmagan kriteriyalar asosida, umumiy ravishda yuzaki tahlil va taqriz etilganining guvohi bo’lamiz. Bu bilan sifatsiz darsliklarning chop etilishiga va ta’lim sohasiga kirib borishiga yo‘l qoyilayotgan bo’lsa, ikkinchi tomondan davlatimiz tomonidan ajratilgan juda katta miqdordagi moliyaning bezij sarf etilishiga olib kelmoqda. Bundan na ilm-fan, ta’lim-tarbiyava yoinki o’quvchi-talaba va na mamlakat iqtisodiyoti biror naf olmoqda. Aksincha, bularning bari, jamiyatimizdagi rivojlanish jarayonlarini hamda ularning jadallashuvini bir necha yillarga ortga surmoqda.


 


Ta’limda ko’zbo’yamachilik


Davlat o’z qonun va qarorlari ijrosinisinash maqsadida monitoring ishlariga ham ahamiyat beradi. Biroq mana shu manitoringga salbiy ta’sir ko’rsatuvchi o’qituvchilarimiz ham yo’q emas. Ko’pchilik hollarda hamkasblarimizning o’quv jarayonlarini haqqoniylik bilan emas, balki xo’jako’rsinga tahlil qilish, monitoring uchun o’quv jarayonidagi ijobiy o’zgarishlarni, o’quvchilar bilimini bo’rttirib ko’rsatishlariga guvohi bo‘lamiz. Komissiya kelishidan ilgari mutasaddi rahbarning ogohlantirishi bilan monitoring uchun tayyorgarlik ko’rish holati, balki sizga ham tanishdir. Bu kabi harakatlar faqatgina ta’lim muassasasi muammolarinigina emas, balki qabul qilingan qarorning ijrosi, qaror orqali yuzaga kelgan yangi vaziyatni hamda tegishli natijalarni aniq baholashga katta to’sqinlik qiladi. Shu bilan birga bartaraf etilishi lozim bo’lgan muammolarni yashiradi va mamlakatimizda ta’limning rivojlanishiga salbiy ta’sir o’tkazadi. Kommissiya degan so’z quloqqa chalinishidan boshlab, bu haqida fikr yuritishga qodir bo’lmay qolamiz.


 


Xulosa o’rnida


Yuqorida bayon etilgan holatlar yuzasidan quyidagilarni kelajak uchun ta’qidlab o’tish lozimdir;


  • Ta’lim muassasalarida o’qituvchilar o’z kasbiy mahortalari va bilimlari ustida ishlashlarini nazorat ostiga olish, shuningdek, davlat tomonidan yaratilgan imkoniyatlardan, misol uchun malaka oshirishga doir seminar va treninglarda o’qituvchilarning jiddiy ishtirok etishini ta’minlash hamda malaka oshirish materiallari bo’yicha imtihonlardan o’tkazishni yo’lga qo’yish va takomillashtirish lozim. Qolaversa, o’quvchi-talabalar va ularning ota-onalari bilan suhbatlar asnosida o’qituvchi faoliyatiga qo’shimcha talablar yuklash orqali o’qituvchiga saviyasiga ijobiy ta’sir o’tkazish mumkin. O’quvchining o’qituvchiga bergan bahosi, o’qituvchining darsga yozgan konspekt rajasiga nisbatan ob’ektivroqdir.

  • Chop etilajak kelajak darslik va qo’llanmalari borasida ham mas’ul muassasalar tomonidan darslik va qo’llanmalar yaratish, ularni taqrizlash hamda chop etish va amalga tadbiq etish jarajonlarini qat’iy nazorat o’rnatishni bugungi kun taqazo etmoqda. Kelajakda talabga javob bera olmaydigan darslik-qo’llanmalarni davlat fondidan chop etilishi sodir bo’lgan holatlarda, sifatsiz darslik muallifi hamda uni taqriz etgan shaxslarni ma’naviy javobgarlikka tortish haqida ham ommaviy bahslarda munozaraga qo’yish lozim.

  • Ta’lim sohasida amalga joriy etilgan qarorlar ijrosi bo’yicha monitoring natijalari ta’lim muassasasi mutasaddi rahbarlari yoki ichki xodimlari tomonidan tuzilgan axbortnomalar bilangina cheklanishi emas, balki ta’lim jarayonida bevosita ishtirok etayotgan o’quvchilarning qarashlarini ham inobatga olishi lozim. Shu yo’l bilan qarorlar ijrosini to’laqonli bajarilishiga erishishimiz mumkin. O’quvchilarning fikr mulohazalari, chet tili fani, darsligi va hakazolar bo’yicha qarashlari, hoxish-istaklari hamda qiziqishlari ilmiy-amaliy izlanishlar doirasida o’rganilsa, katta yutuq keltirishi turgan gap.


 


[1] Ko’p hollarda yuqori davlat muassasalari tegishli qonun va qarorlar ijrosi haqida turli monitoringlar natijasi, ta’lim muassasalari tomonidan tuzilgan axborotnoma, shuningdek ommaviy axborot vositalarida aks etgan yangiliklardan habar topadi. Ushbular ta’lim muassasalari tomonidan soxta ma’lumotlardan iborat bo’lgan xolatda taqdim etilib, davlat ishonchi sui’iste’mol qilinishi ham mumkin.

ФИДОИЙ УСТОЗЛАРИМ

Toshkent islom universiteti
Илм-фан

ФИДОИЙ УСТОЗЛАРИМ


 


Равшан Воҳидович вазмин, хотиржам,


Жуда очиқкўнгил, самимий доим.


Илм олмоқликка чорлайди бардам,


Барчага талабчан, лекин мулойим.


 


Шоислом Акмалов у ҳам талабчан,


Бир лутф-ла сизни айлайди шодон.


Лек адл мезонин қилмас сира кам,


Жуда ҳам меҳнаткаш, серғайрат инсон.


 


"Suzar bo'lsang, iqbol senga yor!"

Termiz_sh_2-son akademik_litsey

   Bobom aytardilar: «Kimdaki beg‘araz dil, ezgu niyat, barakali mehnat, tiriklikka mehr-muhabbat bor bo‘lsa, u chinakam inson bo‘la olishi mumkin». Ulg‘ayib, atrofi olamni kuzatgach, har doim ham xayoliy tasavvurlarning hayotdagi ijrosi bo‘lavermasligini his qildim. Ammo men odamlar ichidagi bir guruh odamlarni bilib oldim. Yaqinda men Termiz shahridagi 2-son akademik litseyga o’qishga kirdim. U yerda men fidoiy va o’z ishining ustozlarni ko’rdim. Aksariyati juda yosh bo‘lsalar-da, katta yurakli, o‘z so‘zlari bilan dunyoni tutaman, deyayotganday. Shogirdlarining bilishga intilishlaridagi  beto'xtov so'roqlaridan, dars natijasidan yirik qualay ko'zlaridagi mamnunlik lazzatini nonday aziz biluvchi shu dargoh muallimlari ekan. Kitoblarda yozilishicha, inson hayotda yo shogird bo‘lib-ilm o‘rganib, yo ustoz bo‘lib-ilm o‘rgatib yashagani xayrli bo‘lar ekan. Aslida, bu so‘zlarda ilohiy bir hikmat bor...



Ustozlarni yod etib...

ТАСИ
Илм-фан


          9 may – xotira va qadrlash kuniga bag'ishlanadi


 


      Insonni hayot mashaqqatlari toblaydi. Agar inson o'z umrini murakkab, ammo faxrli ishga – yosh avlod tarbiyasiga bag'ishlasa, bu inson o'ziga umrboqiy yodgorlik qo'ygan bo'ladi. Shunday zahmatkash insonlardan biri – bizni ilm bulog'idan baxramand etgan tabarruk ustozimiz Ubaydullaev Xamza Muxarramovichdir.


      Ustoz haqida gap ketar ekan, Xamza Muxarramovichni hamkasb va shogirdlari kamtarin inson, etuk mutaxassis, jonkuyar olim, yoshlarning mehribon murabbiyi, o'z kasbining fidoyisi bo'lganini yuksak hurmat va iftixor bilan xotirlaydilar. Ustoz muomala madaniyatini chuqur egallagan, suxbatdoshi kim bo'lishidan qat'iy nazar, har bir insonning qalbidan joy olib, samimiy so'zlar ila muomala qilishlari bilan ajralib turardi.


     Uning ko'p yillik samarali mehnatlari qadrlanib, olim 1975-2012 yillar davomida Xalqaro Sharq mamlakatlari arxitektura akademiyasining akademigi, O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan arxitektor, professor kabi unvonlar bilan taqdirlangan.  


     X.Ubaydullaev 44 yillik mehnat faoliyatini O'zbekistonda arxitektura maktabining shakllanishiga va rivojlanishiga, etuk mutaxassis-arxitektorlarni tayyorlashdek xayrli va mashaqqatli ishga bag'ishladi. U 20 yil davomida Arxitektura fakulteti rahbari sifatida pedagogik va ilmiy faoliyatda barchaga o'rnak bo'lib, jamoat ishlarida faol qatnashdi, ko'plab darslik va o'quv adabiyotlarini yozib chop ettirdi, ilmiy-malakali kadrlar etishtirdi.


      Uning rahbarligida 11 nafar nomzod o'zlarining dissertatsiya ishlarini muvaffaqiyatli himoya qildilar. Jumladan: Saydalimov Karim (1974y.), Tolipov Komil (1975y.), Inogomov Baxtiyor (1978y.), Tursunov Saidaxmad (1995y.), Qodirov Baxrom (2004y.), Setmamatov Maqsud (2004y.), Gabibova Irina (2005y.), Xudoyberganova Nodira (2006y.), Umarov Aziz (2007y.), Mansurov Yashnar (2009y.), Yunusov Shukurulla (2010y.). Bugungi kunda ularning loyihalari asosida bunyod etilgan bino va inshootlarni Respublikamizning turli shaharlarida ko'rish mumkin.


     Ustoz xotirasi azizdir… Shunday ekan, Xamza Muxarramovichdan qolgan ulug' “merosni” davom ettirish bilan biz shogirdlar Respublikamizda arxitektura ilmini yanada rivojlanib, taraqqiy etishiga o'z xissamizni qo'shgan bo'lamiz. Ustoz o'zlarining yozgan kitoblari, etishtirgan shogirdlari va qurgan binoalari bilan xalqimizga beqiyos xizmat qilganlarini barchamiz e'tirof etamiz va qadrlaymiz.


 


                                                                                TAQI Arxitektura fakulteti, 


                                                                               Arxitekturaviy loyihalash kafedrasi mudiri, 


                                                                              arxitektor, arx.f.n. Sh.X.Yunusov

Izlanuvchan va tashabbuskor ustoz

Устоз ва мураббийлар
Umirzaqova Yayraxon Abduvahobovna 1998 yil NamDUni bitirib shu yili Namangan shahar 31-gimnaziya-litsey maktabida fizika fani o’qituvchisi bo’lib ishladi. 2002 yildan buyon esa Uychi tumanidagi 36-maktabda fizika fanidan dars berib kelmoqda. 2-toifali o’qituvchi.

U o’z fanini o’qitish metodikasini chuqur biladi. U dars beradigan sinfda muntazam ravishda to’liq o’zlashtirish berib kelmoqda. U har bir darsni yangi pedagogik tehnalogiyalardan foydalanib, puxta tayyorgarlik bilan yuqori saviyada olib boradi.