топик, блог, фотосет ёки йўналтиргич яратиш

таълим:

Энг яхши ўқитувчилар буюк британияда малака ошириб қайтишди

Жамият
alt
Ўтган йили “Йилнинг энг яхши чет тили ўқитувчиси-2015” кўрик-танловида ғолиб бўлган ўқитувчилар Буюк Британияда малака ошириб қайтган эди. Жорий йилда ҳам мазкур йўналишдаги ишлар юқори савияда давом эттирилиб, кўрик-танловнинг 2016 йилда ўтказилган республика босқичида энг юқори натижа кўрсатган 42 нафар мактаб ўқитувчиси  2017

Бошланғич таълим самарадорлиги

Илм-фан
Халқ таълими вазирлиги томонидан “Бошланғич таълимни модернизациялаш орқали ўқув-тарбия жараёни сифати ва самарадорлигини ошириш” мавзусида бошланғич таълим ўқитувчиларининг форуми ташкил этилди.

“Таълим ва мутахассислик” кўргазмаcи

Urganch davlat universiteti
Илм-фан
2016 йил 14 март куни Урганч шаҳридаги Жалоладдин Мангуберди мажмуасида “Ўзбекистон Республикасида 2016 йилда ёшларга оид давлат сиёсатини амалга оширишга қаратилган қўшимча чора-тадбирлар Дастури” нинг 33-бандида белгиланган вазифалардан келиб чиқиб, ўрта махсус, касб-ҳунар таълими мутахассислари ўқувчиларини касбга йўналтириш, ўқишни

Hamkorlikning yangi ufqlari

Таълим ва тараққиёт
Илм-фан
Навоийда Германия давлатининг «Хорижий мактаблар марказий бошқармасининг немис тили бўйича координатори ва консультанти Свен Шрёдер навбатдаги ташриф билан бўлди.
 
Свен Шрёдер таълим муассасасида немис тили фанининг ўқитилиш даражаси ва ўқувчиларнинг билим даражалари билан яқиндан танишиш мақсадида Навоий давлат  кончилик инстиути қошидаги 2-сонли академик лицейида ўқитувчи Н.Қаҳҳорованинг немис тили фанидан дарс машғулотини „Хорижий тиллар” йўналиши 3-“С”-13 гуруҳидаги „Модал феъллар (Die Modalverben)” мавзусидаги дарс машғулотида иштирок этди. Дарсда  8 нафар ўқувчи иштирок этди. Дарс машғулоти давомида фан ўқитувчиси томонидан замонавий илғор-педагогик ва ахборот-коммуникацион технологиялардан кенг фойдаланилган ҳолда мавзу тушунтирилди. Жумладан, фан ўқитувчиси томонидан ўқувчилар диққатига ноутбук воситасида мавзуга оид аудио материал (немис тилида) эшиттирилди ва ўқувчилар матнда тушириб қолдирилган модал феълларни ҳамда шаҳар номларини нуқталар ўрнига ёзиб, матнни тўлдиришди ва ўзларининг фикр-мулоҳазалари билан матнни якунлашди. Сўнгра, фан ўқитувчиси томонидан ушбу матн юзасидан ўқувчиларга саволлар берилди. Ўқувчилар берилган саволларга муносиб жавоб қайтаришди. Дарс давомида ўқувчилари фаол иштирок этишди ва мавзуга оид, модал феъллар иштирокида турли мазмундаги гаплар туздилар. Дарс якунида, Свен Шрёдер ўқувчиларни қизиқтирган саволларга жавоб берди. Свен Шрёдер ўқувчилар билан немис тилида эркин мулоқатда бўлди. Ўқувчилар координатор Свен Шрёдерга ўзларини қизиқтирган саволлар билан мурожат қилди.

Таълим ва тарбия уйғунлиги – баркамол авлодни шакллантиришнинг муҳим омили

Таълим ва тараққиёт
Илм-фан


Жорий йил 29 сентябрь куни соат Миллий матбуот марказида   1 октябрь – “Ўқитувчилар ва мураббийлар куни” умумхалқ байрами муносабати билан “Таълим ва тарбия уйғунлиги – баркамол авлодни шакллантиришнинг муҳим омили” мавзусида оммавий ахборот воситалари ходимлари учун матбуот анжумани ўтказилди.
Матбуот анжуманида ўтган давр мобайнида таълим тизимида амалга оширилган кенг кўламли бунёдкорлик ишлари ҳақида батафсил маълумот берилади. Хусусан, таълим мазмунини янги сифат босқичига кўтариш йўлида олиб борилаётган ислоҳотлар ҳақида: устоз ва мураббийларни ҳар томонлама рағбатлантириш, улар меҳнатига ҳақ тўлашнинг такомиллаштириш, тизимда таълим мазмунининг сифат ва самарадорлигини кўтариш мақсадида амалга оширилаётган ишлар тўғрисида ахборот берилди.

Республикамиз таълим муассасаларида узлуксиз экологик таълимни ташкил қилиш

Блог им. diyorochka1995

Президентимиз Ислом Каримов «Ўзбекистон ХХI аср бўсағасида хавфсизликка таҳдид, барқарорлик шартлари ва тараққиёт кафолатлари» асарларида таъкидлаганларидек «Ҳозир, ХХI аср бўсағасида, фан-техника тараққиёти жадал суръатлар билан ривожланиб бормоқда. Дунёнинг жўғрофий-сиёсий тузилиши ўзгармоқда. Бундай шароитда инсон томонидан биосферага кўрсатилаётган таъсирни тартибга солиш, ижтимоий тараққиёт билан қулай табиий муҳитни сақлаб қолишнинг ўзаро таъсирини уйғунлаштириш, инсон ва табиатнтнг ўзаро муносабатларида мувозанатга эришиш муаммолари борган сари долзарб бўлиб бормоқда».

“Кексаларни эъзозлаш” йилига бағишлаб “Бахорой сайли” бўлиб ўтди.

Jizzax tuman XTMFMT va TE bo'limi
Илм-фан
    Жиззах вилояти Жиззах тумани халқ таълими муассасалар фаолиятини методик таъминлаш ва ташкил этиш бўлимига қарашли 13 сон “Дилноза” номли мактабгача таълим муассасасида 2015 йил “Кексаларни эъзозлаш” йилига бағишлаб “Бахорой сайли”  бўлиб ўтди.”Бахорой сайли” Низом асосида  қўйидаги  тадбирлар орқали ташкил этилди. «Кичкинтой   кубоги» спорт феставали (катта ва тайёрлов гурухлар ўртасида спорт мусобақалари ўтказилди. “Бахор” мавзусида асфальтга расм чизиш “Тарбияланувчилар томонидан ишланган расмлар расмлар ва қўл ишлари бўйича кўргазма “МТМ лар ўртасида бадиий чиқишлар” Барча  тадбирлар  бир  вақтнинг  ўзида  соат 10 00 да бошланди. Тумандаги мактабгача таълим  муассасасида  ўтказилган тадбирда тумандаги мехнат фахрийлари ва кексалар иштирок этишди. Уларга   эсдалик совғалар  билан топширилди.
 
 

Республикамиз таълим муассасаларида узлуксиз экологик таълимни ташкил қилиш

Navoiy davlat konchilik instituti
Урунова Х. Ш.
Президентимиз Ислом Каримов «Ўзбекистон ХХI аср бўсағасида хавфсизликка таҳдид, барқарорлик шартлари ва тараққиёт кафолатлари» асарларида таъкидлаганларидек «Ҳозир, ХХI аср бўсағасида, фан-техника тараққиёти жадал суръатлар билан ривожланиб бормоқда. Дунёнинг жўғрофий-сиёсий тузилиши ўзгармоқда. Бундай шароитда инсон томонидан биосферага кўрсатилаётган таъсирни тартибга солиш, ижтимоий тараққиёт билан қулай табиий муҳитни сақлаб қолишнинг ўзаро таъсирини уйғунлаштириш, инсон ва табиатнтнг ўзаро муносабатларида мувозанатга эришиш муаммолари борган сари долзарб бўлиб бормоқда».

Aziz abituriyentlar va ingliz tili o’qituvchilari!

Блог им. komil1

"English: Key to Success" Part 2 Cover


 


Aziz abituriyentlar va ingliz tili o’qituvchilari!


 


DTM ekspertlari tomonidan yaratilgan “English: Key to Success” kitobining ikkinchi qismi nashrdan chiqdi!


 


Kitobda:


— ingliz tili grammatikasining barcha bo’limlarini mustahkamlash uchun mashqlar;


— har bir mavzu bo’yicha bilimingizni tekshirish uchun diagnostik testlar va “review” testlar;


— DTM testlariga tayyorlanish uchun 36talik testlar;


— matnlar asosidagi savollar (reading) bilan ishlash bo’yicha tavsiyalar;


— DTM savollar bazasidagi ayrim matnlarning tahlili;


— “reading” savollariga tayyorlanish uchun mashqlar;


— “lexical and grammar competences” savollariga tayyorlanish uchun mashqlar;


— ingliz tilida esse (argumentative essay) yozish bo’yicha tavsiyalar va esse namunalari.


 


Diqqat, aziz ustozlar! Agar Siz DTM tomonidan o’tkaziladigan “chet tillar o’qituvchilariga oylik ustama belgilash test sinovlari”ga tayyorlanmoqchi bo’lsangiz, kitobga kiritilgan o’tgan yilgi test sinovlarida ishlatilgan savollar bazasi Sizga yordam beradi!

"English: Key to Success" - Ingliz tilini o'rganuvchilar uchun yangi manba

Блог им. komil1

"English: Key to Success" cover page


 


DTM ekspetlari tomonidan “English: Key to Success” nomli yangi ikki qismdan iborat qo’llanma nashr qilindi. Qo’llanma abituriyentlar, ingliz tili o’qituvchilari va tilni mustaqil o’rganuvchilarga mo’ljallangan bo’lib, DTM tomonidan o’tkaziladigan imtihonlar — oliy o'quv yurtlariga kirish test sinovlari, chet tilini bilish darajasini aniqlash va malaka sertifikatlari berish testi hamda chet tili o’qituvchilarining bazaviy lavozim maoshlariga oylik ustama belgilash uchun o’tkaziladigan test sinovlariga tayyorlanish uchun foydali manba bo’lib xizmat qiladi.


 


ЎЗБЕК ТИЛИ НУТҚ МАДАНИЯТИНИ РУСИЙЗАБОН ЎҚУВЧИЛАРГА ЎРГАТИШ

Таълим ва тараққиёт
Илм-фан

Нутқ маданияти хамма вақт миллий ва миллатлараро муносабатларда катта ўрин эгаллаган. Хар қандай адабий тил пировард натижада нафақат нафосат ва ахлоқ жихатдан боғланган тил, балки ўзида халқнинг эстетик ва ахлокий, бадиий ва фалсафий, диний ва этнографик, тарихий ва ижтимоий, мафкуравий ва маънавий қуролига айланади. XXI аср жахон тарихида воқеаларга бой давр сифатида бошланди. Халқимиз ўз тилига, ўз динига эга бўлди, миллий ғypури, қадриятлари, иззат-обрўйи тикланди. Тил халқ миллат рухининг бетакрор ва хеч бир замон хира тортмас кўзгусидир. Хар бир тилда шу тил эгаси бўлган миллатнинг саъвияси, маданияти, рухияти акс этади. Ўз она тилидан бошқа бир тилни ўрганиш дунёни ўз тилидагидан яна бошқа бир тарзда кўришга одатланишдир. Ўзбек тилига давлат тили мақоми берилиб, ўзбек адабий тили Ўзбекистон давлатининг асосий ва етакчи тилига айланди. Ўзбек тилининг ижтимоий вазифалари доираси янада кенгайди.


БОШЛАНҒИЧ СИНФ ЎҚУВЧИЛАРИНИ ТАРБИЯЛАШДА ИННОВАЦИОН ТЕХНОЛОГИЯЛАР

Таълим ва тараққиёт
Илм-фан

Бола ижтимоий муҳит таъсирида ақлий томондан ривожланиб боради. Теварак-атрофдаги кишилар билан муомала қилиш жараёнида у тилни ва у билан бирга таркиб топган тушунчалар системасини ўзлаштиради. Натижада бола тилни шунчалик эгаллаб оладики, ундан муомала воситаси сифатида эркин фойдалана оладиган бўлиб қолади. Бошланғич синф ўқувчиларига ақлий тарбия беришни тўғри ташкил этиш учун уларнинг ақлий ривожланиши қонуниятлари ва имкониятларини билиш керак. Ақлий тарбиянинг вазифаси унинг мазмуни, методи ва ташкил этилишига қараб белгиланади.


Педагогика ва психология фани ақлий тарбия бериш вазифаларини самарали ҳал этиш йўлларини топиш учун мактабгача тарбия ёшидаги болаларнинг ақлий ривожланиш қонуниятлари ва имкониятларини ўргатиш билан шуғулланади. Бошланғич синфга келиб болалар теварак-атроф тўғрисидаги каттагина ҳажмдаги оддий билим ва тушунчаларга эга бўлиб қоладилар, асосий фикрлаш жараёнларини эгаллаб оладилар, нарса ва буюмлардаги, воқеалардаги муҳим ва муҳим бўлмаган томонларни ажрата оладиган, баъзи бир сабаб ва натижалардаги боғланишларни билиб оладиган бўлиб қоладилар, уларда ўқув фаолиятининг дастлабки куртаклари шаклланади. Фақат яхши ташкил этилган фаолият жараёнидагина тўлақонли ақлий ривожланиш рўй беради, шу сабабли педагогларнинг вази-фаси болага муайян мақсадни кўзлаб, тарбиявий таъсир кўрсатиш учун керакли шароитлар яратишдир.


Дарс жараёнида АКТ ни қўллаш

Таълим ва тараққиёт
Илм-фан

XX асрнинг сўнгги ўн йилликлари ва XXI асрнинг бошларида ахборот коммуникация технологиялар жаҳон ҳамжамияти ривожланишида таъсир этувчи асосий омиллардан бири бўлиб келмоқда. АКТ нинг таъсири ижтимоий ва иқтисодий, илмий, таълимий, маданий соҳаларда ва инсон яшаш тарзига таъсири сезила бошланди. Кўпгина ривожланган ва ривожланиб келаётган мамлакалатлар том маънода ушбу технологияларни ривожлантириш, тарғиб қилиш заруриятини ва афзалликларини сезишди. Ахборотли жамиятга йўл – бу келажак инсон цивилизациясига йўл эканлиги ҳеч кимга сир бўлмай, шубҳа ҳам қолдирмаяпти.


Давлат умуммиллий дастурида асосий йўналишлардан бири сифатида умумтаълим мактабларини ахборотлаштиришга алоҳида эътибор қаратилди. Ушбу дастур доирасида таълим муассасалари замонавий компьютер техникалари билан таъминланди. Умумтаълим мактаблари ва ўқув юртлари тўлиқ Интернет ва ZiyoNET тармоғига уланишди.


Замонавий шахс шу қадар кўп ахборотга эгаки, у ахборотларни янги ахборот коммуникация технологияларисиз ишлов бериши ва ишлатиши мумкин эмас. Йилдан-йилга бизнинг ҳаётимизга компьютер ва у билан бирга ахборот коммуникацион технологиялар жадал кириб келмоқда. Таълим сиёсатининг ҳозирги асосий мақсади таълим олувчи шахс, жамият ва давлат эҳтиёжларини қондирувчи муҳим ва келажакдаги ривожи учун зарур юқори самарадорликка эга бўлган замонавий таълим беришга қаратилган. Мактаб таълими педагоглари ва раҳбарларининг касбий омилкорлигини ривожлантириш учун уларни фаолиятининг биринчи кунлариданоқ қўшимча педагогик таълимга жалб қилиш лозим.


Малака ошириш таълими тингловчилари бу-турли ёшдаги фаол касбий фаолият билан шуғулланаётганлардир. Шу мақсадда малака ошириш таълимини умумий нисбатда андрагогика–катталар таълими сифатида қараш лозим. Қатор олимлар катталар таълими муаммоларига оид тадқиқотлар олиб боришган. Шу ифода эътибори билан қуйидаги вазиятлар аниқланган:


*   катта ёшдаги ўрганувчини ўқитиш жараёнида асосий рол унга тегишли;


*  катта ёшдаги таълим олувчи ўзи амалга оширишга, ўзи бошқаришга ва мустақил бўлишга ҳаракат қилади;


*   катта ёшдаги таълим олувчи ҳаётий тажрибага эга бўлиб, ушбу тажриба уни ўзини ва ҳамкасбларини ўқитиш учун зарурий манба бўлиши мумкин;


*  катта ёшдаги таълим олувчи зарурий ҳаётий муаммони ечиш ва аниқ мақсадга эришиш учун таълим олади;


*  катта ёшдаги таълим олувчи таълим олиш жараёнида қобилият, малака, кўникма, билим ва сифатни кечиктирмай олиш ва қўллашга ҳаракат қилади;


* катта ёшдаги таълим олувчининг ўқув фаолияти вақтинчалик бўлган бўшлиқларни тўлдириш, ҳаётийлик, касбкорлик ва ижтимоий факторларга эътибор беришни тақозо қилади;


* катта ёшдагиларни ўқитиш жараёнини режалаштириш, амалга ошириш, баҳолаш ва тузатишлар киритишнинг барча бўғинларида ўзаро ҳамкорлик шаклида амалга оширилиши лозим.


Малака ошириш таълими ўқув машғулотларининг мақсади тингловчи касбий, шахсий потенциалини ошириш ва уни очишга  қаратилган. Бу учун ўқитувчи-андрагог тингловчига унинг касбий омилкорлигининг ривожланиш йўлини кўрсатиши, ўзига хос касбий-таълимий нуқтани шакллантириб бериши зарур. Шу нуқтаи назардан андрагогнинг биринчи муам-моси тингловчининг шахсига, касбий ривожига, таълимий фаоллигига жавоб берувчи ўзига хос касбий-таълимий нуқтани шакллантиришида, деб қараш мумкин.


Турли вариантдаги замонавий педагогик технологияларнинг умумий тасвири ўқитувчи ролининг ўзгаришида деб қараш мумкин. Ўқитувчи ўқитиш жараёнининг фаол иштирокчиси бўлиши, ўйин ва энержайзерлар иштирокчиси, семинар, конференция, мунозара ва ҳ.к. Ўқитишнинг бундай шаклида ўқитувчи ва тингловчи ўзаро таъсир остида бўлади. Шуни ҳисобга олган ҳолда малака ошириш таълимининг асосий шарти тингловчи  касбий қобилиятни аниқлаш ва уни ривожлантиришга қаратилган шаклда бўлиши лозим. Бу борада қуйидагиларга эътибор бериш зарур:


* ихтисослик бўйича билимларини янгилаш. Бунда малака тоифасининг қанча юқори бўлиши, педагогик иш фаолиятининг катталиги, янги билимларни эгаллашга иштиёқи қанчалик баландлигини ҳисобга олиш зарур;


*  ўқитишнинг янги метод ва технологияларини ўргатиш. Малака тоифасига эга бўлмаган ва 30 йилдан ортиқ педагогик стажга эга бўлганларга алоҳида эътибор қаратиш лозим;


*  ўқувчилар билан ишлашни ташкил қилиш;


* ихтисослиги бўйича янги адабиётлар ҳақида маълумот олиш;


*  малака тоифасини ошириш;


*  таълим  жараёнида АКТ ни қўллаш бўйича билим олиш зарурияти;


Замонавий ўқитувчи касбий фаолиятида АКТ дан бохабарлик, чуқур билимга эга бўлиши асосий ва муҳим сифат ҳисобланади. Ўқитувчининг АКТ бўйича билимга эгалигини касбий муаммоларни информатика, АКТ ёрдамида  ечиш методларидан билиш ёки сезиш мумкин. Жумладан:


* ахборот ва методик таъминотни автоматлаштириш мақсадида ресурсларни йиғиш, қайта ишлаш, жўнатиш, сақлаш амалларини билиши;


* таълимий электрон нашрларни баҳолаш ва улардан фойдаланиш малакаларига эга бўлиши;


* таълим беришда ахборотли ўзаро таъсир жараёнини интерфаол воситалар, АКТ базасида ташкил этиши;


* ўқувчилар билим ва ривожланиш динамикасини аниқлаш мақсадида психологик-педагогик сўровлар, тестлар яратиш ва ўтказиш қобилияти;


* аниқ фан ва мавзуни ўргатишда АКТ ёрдамида ўқув жараёнини олиб бориши.


Ўқитиш жараёнидаги катта эътибор ўқувчининг ноёб муаммоларини тушуниш, аниқлаш ва бартараф этишга қаратилган. Касбий ривожлантиришнинг асосий мақсади янада кўпроқ касбий, шахсий сўровларга жавоб топишга қаратилиши зарур. Касбий таълимни ривожлантиришнинг замонавий даврида барча мамлакатларда малака ошириш таълимининг асосий шакли сифатида масофавий таълим технологиялари қўлланилмоқда.


Бир қатор давлатларда очиқ масофавий таълим курсларига қизиқиш йилдан-йилга ошиб бормоқда. Бу борада Республика халқ таълими тизими учун ҳам бир қатор махсус сайтлар ва таълимий порталлар фаолият олиб бормоқда. Шу муносабат билан бугунги кундаги асосий қараш педагогларни интернет технологиялардан фойдаланишга ўргатишга қаратилган.


Ўқитувчи касбий омилкорлигини доимий ривожлантириб бориш учун кунлик фаолияти билан уйғун ҳолда кунлик, аниқ методик таъминотни ҳам таъминлаб бериш зарур. Малака ошириш тизимининг  асосий мақсади ҳам узлуксиз, ҳар томонлама ҳисобга олинган касбий эҳтиёжларни қондиришга қаратилган. Шундан келиб чиқган ҳолда бугунги кунда малака ошириш таълими тизими ижтимоий таълим маркази, психологик, технологик мазмундор ва ижтимоий-психологик тайёрлов маркази, ўзаро ҳамнафас, мулоқот ва касблараро алоқани таъминловчи марказ бўлмоғи лозим. Бу жараённи амалга оширишнинг асосий ва ягона йўли малака ошириш ва касбий тайёрлов жараёнида АКТ ни кенг қўллашдир.


 


Мирзаев Манучеҳр


Сурхондарё ВПКҚТМОИ


 


* * * * *

Ёш ўқитувчиларнинг АКТ дан фойдаланишларининг ўзига хос аҳамияти

Таълим ва тараққиёт
Илм-фан

Замонавий жамият унинг фуқаролари мустақил, фаол ҳаракат қиладиган, қарор қабул қила оладиган ва ҳаётнинг ўзгараётган шароитларига мослашувчан бўлишидан манфаатдордир. Бугунги кунда жамиятимизни ахборотлаштириш анъанаси кузатилмоқда.Жамиятни ахборотлаштириш жамиятнинг нафақат техник томондан ривожланишини, балки билимларни ўзлаштиришнинг янги босқичига ўтишни назарда тутади. Олимлар томонидан XXI асрдаги таълимийпедагогик устувор йўналишлар прогнозлаштирилганда таълим олувчилар ўқувбилув фалиятини индивидуаллаштириш ва дифференциаллаштиришга ўтиш имкониятларини топиш шартлигини қайд этишган. Айни вақтда таълим тизимимиздаги иштирокчиларнинг баъзи қисми янги лойиҳаларда иштирок этишга тайёр эмас. Аксарият ўқитувчиларимизнинг психологик муаммолари уларга компьютер технологияларини қўллашга, бирор нарсани ўзгартиришга, ўрганиш ва етарли даражада мотивациянинг йўқлиги сабабли таълим сифатига жиддий таъсир қилмоқда.


Ўқитувчи–билимлар йўлбошловчиси, лекин афсуски у инновацион жараёнга жуда секин қўшилмоқда. Шу билан биргаликда инновацион жараённинг муваффақиятли жорий этилишининг кафолати биринчи навбатда ўқитувчи ҳисобланади. Инновацион жараён сифатида педагогик янгилик ёки ғоялар восита ва жараёнлар жамланмаси ёрдамида ижтимоий, шу жумладан, таълимдаги янгиликка айланишини айтиш мумкин. Шундай қилиб, ғояларни янгиликка айланишини таъминлайдиган, шунингдек, ушбу жараённи бошқариш тизимини шакллантирадиган фаолиятни инновацион фаолият дейишимиз мумкин.


Таълим тизимига инновацион педагогик технологияларнинг жорий этилиши

Таълим ва тараққиёт
Илм-фан

Таълим жараёнига инновацион педагогик технологияларнинг тадбиқ қилиниши “Кадрлар тайёрлаш миллий дастури”да белгилаб берилган таълимни инсонпарварлаштириш муаммоларини самарали ҳал қилишда муҳим ўрин тутади. Мактаб таълими мазмунини тўла маънода инсонпарварлаштириш бугунги кун ўқитувчисидан ўз фаолиятига янгича назар солишни тақозо этади.


Жамиятимизнинг иқтисодий, ижтимоий, маданий ва маърифий соҳаларида кенг қамровда ислоҳотлар амалга оширилмоқдаки, бу ўз навбатида мактаб тизимининг бугунги битирувчисининг шахслик сифатларига бир қатор талабларни қўяди. Ўқувчи-ёшларнинг ўз-ўзини англаши, ҳаётий мақсадларининг аниқ ва тўғри шаклланиши, шахслик сифатларининг намоён бўлишида, шубҳасиз, мактаб таълим-тарбияси асосий ва бирламчи омиллардан ҳисобланади. Инсоннинг нафақат физиологик, руҳий, балки маънавий-аҳлоқий, интеллектуал ривожланиши, дунёни англаши айнан мактаблик даврига тўғри келади.


Zamonaviy ishlab chiqarishning bozor munosabati bilan uzviyligi

Таълим ва тараққиёт
Илм-фан

“Texnologiya va dizayn” va “Servis xizmati” yo`nalishlari uchun


 


Darsning maqsadi:


a)ta`limiyo`quvchilarga zamonaviy ishlab chiqarishning bozor munosabati bilan uzviyligi to`g`risida ma`lumot berish.


b) tarbiyaviy — bozor munosabatlari sharoitida yog`och, metall va gazlamaga ishlov berish hamda pazandachilik asoslari bo`yicha ishlab chiqarish ishlarini tashkil etishda o`quvchilarni mehnat tarbiyasiga o`rgatish.


v) rivojlantiruvchio`quvchilarga bozor munosabatlari talablari asosida ishlarni tashkil qilishni o`rgatish va ishlab chiqarishda foydalaniladigan zamonaviy asboblar va moslamalar haqida tushuncha berish.


Kasbga yo`naltiruvchi maqsad: o`quvchilarni mehnatga o`rgatish. Kasb-hunarga yo`naltirish asosida yog`och, metall va gazlamaga ishlov berish hamda pazandachilik jarayonlari asosida uyg`unlashtirilgan xalq hunarmandchiligi ishlari bilan tanishtirish.


        Darsning vazifalari:


— zamonaviy ishlab chiqarishning bozor munosabatlari bilan uzviyligini ta`minlashdan ko`zlangan asosiy maqsad bilan tanishtirish;


Таълим - тарбия ва шахс камолоти

TMI

Биологик мавжудотлар орасида онг ва тафаккур ҳамда иккинчи сигнал системасига эга ягона тур — «Homo sapiens», яъни «Ақлли одам»дир.Унинг филогенетик жамғармасида ундан қуйироқ эволюция босқичида турувчи барча зоологик индивидларга хос яхши ва ёмон белгилар сақланиб қолган. Гап бу муҳтарам тур вакилларининг ўз онтогенезида ушбу белги ва хусусиятлардан қайси бирларини ва қандай юзага чиқаришида қолган, холос.


 



 



Баркамол авлодни шакллантиришда таълим –тарбия жараёнинг рақобатбардошлиги омиллари

Urganch davlat universiteti
Илм-фан

Жамиятимизда юз бераётган туб ўзгаришлар мутахассисларни ҳар томонлама рақобатбардош етук баркамол инсон қилиб тайёрлашни талаб этмоқда. Давлат томонидан ишлаб чиқарилган “Таълим тўғрисида” ги қонун, “Кадрлар тайёрлаш миллий дастури” сингари хужжатларни амалиётга татбиқ этиш бўйича қатор ишлар амалга оширилмоқда.



ЁШЛАР СИЁСАТИНИ АМАЛГА ОШИРИШДА ЧЕТ ТИЛЛАРИНИНГ ЎРНИ

Блог им. murodilla85

ЎЗБЕКИСТОНДА ЁШЛАР СИЁСАТИНИ АМАЛГА ОШИРИШДА ЧЕТ ТИЛЛАРИНИНГ ЎРНИ


ЯКУББАЕВ МУРОДИЛЛА МАРУФОВИЧ


Наманган давлат университети, Наманган шаҳри


“Ёшлар бугунги ва эртанги кунимизнинг


ҳал қилувчи кучидир”


И.Каримов.


Ўзбекистон Республикаси заминида истиқомат қилаётган барча фуқароларимизга маълумки, келажак авлод ҳақида қайғуриш, соғлом баркамол наслни тарбиялаб етиштиришга интилиши бизнинг миллий ҳусусиятимиздир. Ана шу заминда яшаётган ҳар бир ота-она ўз фарзандининг бахт-саодати, келажагини кўриш учун бутун ҳаёти давомида курашади ва меҳнат қилади. Оилада фарзанд туғилган кунидан бошлаб, шу маконда, шу муҳитда камол топади. Оилага хос бўлган анъаналар, қадриятлар, урф-одатлар асосида бола таълим-тарбия олиб шаклланади. Ўсиб келаётган фарзандлар оилавий ҳаёт мактаби орқали жамият талабларини англайди ва ҳис этади.


            Бугунги кунда олдимизга қўйган буюк мақсадларимизга, ниятларимизга эришишимиз, жамиятимизнинг янгиланиш, ҳаётимизнинг тараққиёти ва истиқболи учун амалга оширилаётган ислоҳатлар авваломбор, замон талабларига жавоб берадиган юқори малакали, онгли, мутахассис кадрлар тайёрлаш муаммоси билан чамбарчас боғлиқлигини барчамиз англаб етмоқдамиз.


            Чинакам маърифатли одам, инсон қадрини, миллат қадриятларини, бир сўз билан айтганда, ўзлигини англаш, эркин ва озод жамиятда яшаш, мустақил давлатимизнинг жаҳон ҳамжамиятида ўзига муносиб обрўли ўрин эгаллаши учун фидойилик билан кураша олади. Президент И.А.Каримовнинг    “Баркамол авлод орзуси” рисоласида шундай таъкидлайди: “Мен Абдулла Авлонийнинг “Тарбия биз учун ё ҳаёт, ё мамот, ё нажот, ё ҳалокат, ё саодат — ё ҳалокат масаласидир” деган фикрини кўп мушоҳада қиламан. Буюк маърифатпарварнинг бу сўзлари асримиз бошида миллатимиз учун қанчалар муҳим ва долзарб бўлган бўлса, ҳозирги кунда биз учун ҳам шунчалик, балки ундан ҳам кўра муҳим ва долзарбдир. Таълим тарбия онг маҳсули, лекин айни вақтда онг даражаси ва унинг ривожини ҳам белгилайдиган омилдир. Бинобарин, таълим-тарбия тизимини ўзгартирмасдан туриб онгни ўзгартириб бўлмайди. Онгни, тафаккурни ўзгартирмасдан туриб эса, биз кўзлаган олий мақсад озод ва обод жамиятни барпо этиб бўлмайди”.


            Демак, бугунги кунда мамлакат миқёсида таълим-тарбия, илм-фан, касб-ҳунар ўргатиш соҳаларини ислоҳ этишга ниҳоятда катта зарурият сезила бошлади. Юртимизнинг бугунги ҳаёти ва тақдирини тубдан ислоҳ қилиш учун биринчи навбатда кадрларни савиясига жиддий эътибор бериш долзарб масалалардан бири бўлиб қолди. Аммо, таълим тарбия соҳасидаги ислоҳотларнинг чегараси ва паёни йўқ. Чунки ҳаёт давом этиш жараёнида таълим-тарбия ўзгариб-янгиланиб бораверади.


Ўзбекистон келажакда буюк давлатлар қаторидан жой эгаллаши учун бугунги ёшларимизга кенг имкониятлар яратиб берилмоқда. Шу боисдан бугунги ёшларимизни жамиятимиз ҳаёти ҳақида қайғурадиган унинг келажаги учун курашадиган кадрлар этиб тарбиялаш лозим. Истеъдодли ва иқтидорли ёшларни бугунги кунда излаб  топиш, уларни қўллаб-қувватлаш ҳамда уларнинг қобилиятларини ривожлантириш учун барча шарт-шароитлар яратилган.


            И.А.Каримов ўзининг XII чақириқ, Ўзбекистон Республикаси Олий кенгашининг навбатдан ташқари тўққизинчи сесисясида сўзлаган нутқида; ”Келажак бугундан бошланади. Ҳозирда тарбия масаласига эътибор қилинмаса, келажак бой берилади. Тарбиядан ҳеч нарсани аямаймиз! Маънавий ва аҳлоқий покланиш, иймон, инсоф, диёнат, ор-номус, меҳр-оқибат ва шу каби чинакам инсоний фазилатлар ўз-ўзидан ҳаммасининг заминида тарбия ётади”[1],-деб таъкидлаб ўтади.


Ёшлар янгидан барпо қилинаётган фуқаролик жамиятининг ажралмас қисмидир. Ёшлар жамоат ташкилотларининг ўрни ва аҳамияти,  мамлакат ижтимоий, иқтисодий ва сиёсий тузумидаги ислоҳотлар жараёнлари билан боғлиқ равишда ўсиб бормоқда. Бозор иқтисодиётини шакллантириш ва умуман ўтиш жараёнига  хос бўлган мураккаб, зиддиятли ҳолатлар ҳамда уларнинг оқибатлари ёшлар мавқеи ва жамиятдаги ўрнига ҳам ўз таъсирини ўтказди. Давлат сиёсати мана шундай мараккаб жараёнларда ёшларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш, улар салоҳиятининг ёрқин намоён бўлиши учун зарур шароит яратиш чораларини кўрди. Натижада, ёшлар ислоҳотларнинг фаол иштирокчиси, демократик жараёнларни ривожлантирувчи муҳим кучларидан бирига айланди.


 Ўзбекистон ёшларининг  ижодий, интеллектуал, ижтимоий, сиёсий заҳиралари ва салоҳияти жуда катта кучга ва бойликка эга. Бугунги кундаги бош вазифа эса -  мазкур заҳираларни  тараққиёт, ривожланиш ва демократия учун сафарбар этишдан иборатдир[2].

 “Жамоат бирлашмалари тўғрисида”ги Қонун ёшларнинг касаба уюшмалари, сиёсий партиялар ва бошқа жамоат бирлашмалари фаолиятида иштирок этиш ҳуқуқини кафолатлайди, уларнинг сиёсий ҳаракатлар ва жараёнларда иштирок этишини таъминлайди.


Жамоат бирлашмалари тузишдан кўзланган мақсадлардан бири фуқаролик, сиёсий, иқтисодий, ижтимоий ва маданий, ҳуқуқлар ва эркинликларни рўёбга чиқариш ва ҳимоя қилишдан иборат деб белгиланади. Давлат ва жамият ишларини бошқаришда жамоат бирлашмалари иштирок этиш ҳуқуқига эга эканлиги таъкидланади. Шубҳасизки, турли ёшлар ташкилотлари давлат муҳофазасида эканлиги таъминланади.


Ўзбекистон Республикаси  Конституциясининг 32-моддасида  Ўзбекистон фуқаролари бўлган ёшлар жамият ва давлат ишларини бошқаришда бевосита ёки ўз вакиллари орқали иштирок этиш ҳуқуқига эга эканликлари таъкидланади. “Фуқароларнинг сайлов ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида”ги қонуннинг барча моддалари бевосита ёшларнинг мавжуд турли  сайлов ҳуқуқларини белгилаб беради  ва кафолатлайди[3].


Олий маълумотли ёшлар — Ўзбекистондаги ижтимоий-иқтисодий ислоҳотларнинг асосий стратегик заҳираси ҳисобланади, уларсиз жамиятни юксалтириш имконияти йўқ. Айнан шу сабабли мамлакатда мамлакатни модернизация қилиш йўлида мураккаб кенг миқёсли вазифаларни ҳал этишга қодир бўлган миллий ва умуминсоний қадриятлар руҳида тарбияланган янги авлод кадрларини тайёрлаш, замонавий демократик жамият қуриш устувор вазифалардан бири сифатида илгари сурилди[4].


Ўзбекистон учун аҳоли саводхонлигининг анча юқори кўрсаткичлари хосдир. Саводхонлик 99,2 фоизни ташкил қилади. Фуқароларнинг маълумоти даражаси ҳам ошиб бормоқда. Айни пайтда иқтисодиётда банд бўлган аҳолининг тўртдан бири (23,7%) олий маълумотга, 26,8%и ўрта махсус маълумотга эга, иккитадан биттаси эса (49,5%) ўрта ва нотўлиқ маълумотлидир[5]. Аҳоли саводхонлигининг юқори даражаси — мустақиллик йилларида Ўзбекистон эришган катта ютуқлардан бири ҳисобланади. БМТнинг баҳолашича, Ўзбекистонда катта ёшдаги аҳолининг саводхонлик даражаси, барча даражадаги ўқув юртларига кирганлар сонининг умумий кўрсаткичи нафақат инсон салоҳияти равнақининг ўртача даражасида бўлган мамлакатлар, балки юқори ривожланган мамлакатлардаги ушбу кўрсаткичнинг ўртача даражасидан юқоридир.


Ўзбекистонда ёшларга барча имкониятлар мавжуд. Ҳозирги кунда дунё таълим стандартларига жавоб бера оладиган кадрлар тайёрлаш давр талаби. Шу муносабат билан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2012 йил 10 декабрдаги “Чет тилларни ўрганиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори ҳам бунинг исботидир. Албатта, ҳозирги кунда ёшларимиз компьютер асослари ва камида битта чет тилни билиши талаб қилинмоқда. Ўзбекистонда чет тил сифатида инглиз, немис ва француз тиллари ўқитилмоқда. Бундан ташқари, Республикамизда испан, корейс, япон, араб ва форс тиллари ўқув марказлари фаолият олиб бормоқда. Ўзбекистонда бир неча чет тилларни ўргатиш ва иқтидорли ёшларни қўллаб-қувватловчи чет эл фондлари фаолият олиб бормоқда. British council, Goethe Institut, DAAD, KOICA, JICA каби фондлар шу жумласидандир. Бу фондларнинг асосий мақсади ёшларга чет тилларни ўргатиш ва иқтидорли талабаларни чет элларда малакасини оширишга амалий ёрдам беришидан иборат. Жамғармалар фаолиятининг асосий йўналишлари этиб қуйидагилар белгиланган:


-Ўзбекистон ижтимоий-иқтисодий ҳаётининг устувор йўналишлари бўйича юқори малакали мутахассисилар тайёрлаш мақсадида истеъдодли ёшларни танлаб олиш, саралаш ва ўқитиш, тегишли режа ва дастурлар ишлаб чиқиш ҳамда уларни таълим тизимига жорий этиш, танлов асосида чет эл ўқув юртларига ўқишга юбориш;


— қобилиятли ёшларнинг нуфузли ҳалқаро олимпиада ва танловларда иштирок этишини ташкил этиш, уларни рағбатлантириш, шунингдек етакчи чет эл олий ўқув юртлари  ва илмий марказлари, таълим йўналишишда фаолият кўрсатаётган ҳалқаро ва хорижий ташкилотлари, жамғармалари билан ўзаро ҳамкорлик муносабатларини ўрнатиш;


— иқтидорли ёшларни жаҳон андозалари талаблари даражасида илғор билимлар асосида таҳсил олишлари, баркамол инсон ва юксак маънавиятли, юқори малакали мутахассиси бўлиб етишишларига моддий ва маънавий ҳомийлик қилиш;


— чет эл  ўқув юртларида таълим олаётган ҳамда таълим олиб келган иқтидорли ёшлар билан доимий алоқалар ўрнатиш, уларни миллий тикланиш мафкурасига асосланган ҳолда умумбашарий қадриятларни ўрганишга, Ўзбекистон илм-фанининг шон-шуҳратини, обрў-эътиборини  дунёвий  миқёсларга олиб чиқишга даъват этиш.


Хулоса қилиб шу айтиш мумкинки, Ўзбекистон ёшлари учун барча шарт-шароитлар яратилган ва улар албатта буюк келажак қура олишади.


/>

[1] “Маърифат” газетаси, 1992 йил 7 январь



[2] “Фуқаролик жамияти институтлари фаолиятида иш олиб боришнинг самарали усул ва услубларидан фойдаланиш” семенар-тренинг материаллари.  – Андижон, 2009.-  4-5  май



[3] Қаранг  Ўзбекистон Республикаси Конституцияси .-Тошкент: Ўзбекистон,   2003- Б 45



[4] И.Каримов. Асосий мақсадимиз — юртимизда эркин ва обод, фаровон ҳаёт барпо этиш йўлини қагьият билан давом эттиришдир./ Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилингашшинг 15 йиллигига бағишланган тантанали маросимдаги маъруза. Халқ сўзи. 2007 йил 8 декабрь.



[5] Социальное развитие и уровень жизни населения в Узбекистане// Статсборник. — Ташкент, 2006.118-6



“ТАЪЛИМ ВА МУТАХАССИСЛИК” КЎРГАЗМАСИ

TOSHKENT DAVLAT IQTISODIYOT UNIVERSITETI

 


          ПойтахтимиздагиЁшлар ижод саройида2014 йил14 май куниТаълим ва мутахассисликкўргазмаси ва бўш иш ўринлари ярмаркаси бўли бўтди.


 


         Кўргазма-ярмарка давлатимиз раҳбарининг 2014 йил 6 февралда қабул қилинган “Ўзбекистон Республикасида ёшларга оид давлат сиёсатини амалга оширишга қаратилган қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори билан тасдиқланган Дастурнинг 21 бандида белгиланган вазифалар ижросини таъминлаш мақсадида Тошкент шаҳар ҳокимлиги, Тошкент шаҳар Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш бош бошқармаси, шаҳар прокуратураси, “Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракати Тошкент шащар Кенгаши, Тошкент шаҳридаги олий таълим муассасалари ва филиаллари, академик лицей ва ўрта махсус таълим муассасалари, корхоналар, ташкилотлар, идоралар ҳамда ОАВ ҳамкорлигида ташкил этилди.


Ташкил этилган кўргазма-ярмаркада пойтахтимиздаги корхона, ташкилот ва муассасалар вакиллари, жорий йилда касб-ҳунар коллежлари ва олий ўқув юртларини тамомлаётган ёшлар, ота-оналар, ўқитувчилар таклиф этилди.