топик, блог, фотосет ёки йўналтиргич яратиш

оила:

Аждодларим – фахрим, оилам - бахтим менинг

Илм-фан
( 15 май – “Халқаро оила кунига” бағишланган тадбир)
 
Бу ёруғ дунёда ҳаёт бор экан, оила бор. Оила бор экан, фарзанд деб аталмиш бебаҳо неъмат бор. Фарзанд бор экан, одамзот ҳамиша эзгу орзу ва интилишлар билан яшайди.
 
Ўзбекистон Республикаси  Биринчи Президенти
Ислом  Каримов.
 
 
2017 йилнинг 15 май кунида Бухоро муҳандислик – технология институтининг Маданият саройида “15 май – Халқаро оила кунига” бағишланганАЖДОДЛАРИМ – ФАХРИМ, ОИЛАМ — БАХТИМ МЕНИНГ” мавзусида маънавий — маърифий тадбир ўтказилди.Мазкур тадбир Бухоро Вилоят хотин–қизлар қўмитаси, Вилоят «Оила» илмий — амалий маркази, БухМТИ Маънавият ва маърифат бўлими, Кимёвий технология факультети ва Ижтимоий

Пойдевор мустаҳкам бўлиши учун

Жамият
 
Мамлакат ҳаётида юз берадиган ҳар қандай ўзгариш, амалга оширилаётган ислоҳотлар, аввало, оилаларда намоён бўлади. Шу боис ҳам оилаларда тинчлик ва осойишталик, соғлом муҳит мўътадиллигини таъминлаш олдимизда турган энг муҳим вазифалардандир. Зеро, аҳил ва мустаҳкам оила — юрт таянчи, унинг ишончли келажаги, миллат шарафини юксакларга

“Аёлнинг оила ва жамиятдаги ўрни”

БухМТИ
Илм-фан
Бухоро муҳандислик-технология  институти “Ўзбекистон тарихи” кафедраси ўқитувчиси Озода Акрамова
 
“Аёлнинг оила ва жамиятдаги ўрни”
 
 
2017 йилнинг 13 май куни яқинлашиб келаётган “Оила куни” муносабати билан Бухоро муҳандислик-технология  институти “Кимёвий технология”  факультети маънавият хонасида“Аёлнинг оила ва жамиятдаги ўрни” деб номланган давра суҳбати ўтказилди. Тадбирда БухМТИ  хотин-қизлар қўмитаси раиси доц.Ҳ.Б.Эргашаева, “Ўзбекистон тарихи” кафедраси мудири в.б.доц.Г.С.Юнусова, доц.Л.П.Мухамеджанова, доц.Х.Рахматова, доц Н.У… Нурматова,  М.Раҳмонова, доц.М.Воҳидова, ”МТФ” хотин-қизлар қўмитаси раиси Д.Н.Наимова, фалсафа  фанлари доктори,

Олий таълим муассасаларида оила ва мураббий ҳамкорлиги.

Toshkent farmatsevtika instituti
Илм-фан
Абдуллаева Ф.А, Тўйчиева С.М
 
 
ОЛИЙ ТАЪЛИМ МУАССАСАЛАРИДА ОИЛА ВА МУРАББИЙ ҲАМКОРЛИГИ
Тошкент фармацевтика институти, Тошкент ш, Ўзбекистон Республикаси
E-mail: feruzaabdullaeva1965@
Комилликни орзу қилмаган, баркамол авлодларни вояга етказиш ҳақида қайғурмаган халқнинг, миллатнинг келажаги йўқдир. Хақиқий инсонни, фуқарони

Оила ва никоҳ социологиясининг назарий асослари

Urganch davlat universiteti
Илм-фан
Н.М.Маткаримова –катта ўқитувчи, (УрДУ)
С.Султонова, Д.Мирзаева –талабалар, (УрДУ)
 
Бугунги кунда комил инсонни шаклланиши ва жамиятда ўз ўрнини топиши ўзига хос хусусият ва имконият, қонуниятларга эгадир. Буларнинг шаклланиши эса оиладан бошланади. Оила таълим-тарбиянинг бошланғич механизми бўлиб хизмат қилади.

Оилада эрнинг бурч ва вазифалари

Маънавият
                                  Аллоҳ таоло барча жонзотларни, шунингдек, инсонларни ҳам жуфт-жуфт бўлиб яшашга мос ҳолда яратган. Оила инсон зоти яратилганидан бошлаб давом этиб, инсоният тарихининг барча даврларида ҳар қандай тузум ва шароитда ҳам инсонларнинг асосий ва муҳим ишларидан ҳисобланиб келган.

Бахтли оила сари

Андижонда Соғлом она ва бола йили муносабати билан талаба-ёшлар ўртасида ўтказилган кўрик-танлов шундай номланди.

Президентимизнинг 2014 йил 6 февралдаги “Ўзбекистон Республикасида ёшларга оид давлат сиёсатини амалга оширишга қаратилган қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори ва “Соғлом она ва бола йили” Давлат дастури ижроси доирасида вилоят хотин-қизлар қўмитаси, адлия, соғлиқни сақлаш бошқармалари, “Оила” илмий-амалий маркази вилоят бўлими ва вилоятдаги олий ўқув юртлари ҳамкорлигида ташкил этилган тадбирда 5 жамоа иштирок этди.

Оилалар саодати – мустақиллик самараси


«Соғлом она ва бола йили” Давлат дастури доирасида Навоий шаҳридаги 8-сонли болалар мусиқа ва санъат мактабида шу мавзудаги тадбир ташкил этилди. Унда „Дўстлик”, “Меъмор”, „Матонат”, “Хумо” ҳамда „Олтин водий” маҳаллаларидан бешта энг намунали оила вакиллари ўзаро беллашди. ЎзМТДП шаҳар Кенгаши ташаббуси билан ўтказилган кўрикда ҳар бир иштирокчи ўз оиласини таърифлаш, саҳна кўриниши, савол-жавоб баҳси ва “Соғлом она ва бола” шиори остидаги лойиҳа тақдимотларини намойиш этиш орқали оила тинчлиги, унинг жамиятдаги ўрни тўғрисидаги фикр-мулоҳазаларини билдиришди. – Меҳр-оқибат, ҳалоллик,

Зарарли одатларнинг аёллар организимига таьсири ва соғлом турмуш тарзини шакллантириш

Соғлом бола йили: Ёш оналар мактаби
Саломатлик
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш тизимидаги энг муҳим муаммолардан бири ва соғлиқни сақлашнинг узвий қисми бўлиб, аёлларнинг репродуктив саломатлигини сақлашдир. Аёллар бутун умри давомида бунга эхтиёж сезадилар. Аёл саломатлиги – болалар, оила, жамият ва умуман давлат саломатлиги гаровидир. Аёл соғлом турмуш тарзи бу — ҳаёт тарзи бўлиб, бунда киши ўзининг ва атрофидагиларнинг соғлигини сақлаш, мустаҳкамлаш ва касалликларни олдини олиш билан боғлиқ бўлиб, кўрсатилган тадбирлар мажмуаси тушунилади.

Оила. Фарзандлар. Севимли касб. Карера. Гўзал ташқи кўриниш. Ҳаммасига қандай улгуриш мумкин? (3)

Нозима Муратова (ЎзМУ Журналистика факултети катта ўқитувчиси):

– Даставвал, мурожаат учун ва шуни сезганингиз учун ташаккур. Барчасига улгуришнинг иложиси йўқ, аслини олиб қараганда. Аммо тўғри режалаштирилган кун тартиби имкон қадар кўпроқ ишни уддалашга имкон беради.

Жамиятнинг ижтимоий ҳаётида аёллар ўрни

Toshkent islom universiteti
Илм-фан
М.Мусамухаммедова,
Ғарб тиллари кафедраси катта ўқитувчиси,
Тошкент ислом университети  
 
Айёлни улуғламоқ — оилани,
Ватанни, хаётни улуғламоқ демакдир.
Ислом Каримов
         Аёлни эъзозлаш миллатимиз ва халқимиз учун олий қадрият даражасига кўтарилган фазилатдир. Инсоният тарихи шундан гувоҳлик берадики, минг йиллар давомида ҳар қайси жамиятнинг маданий даражаси ва маънавий баркамоллиги аёлларга бўлган муносабат билан  белгиланади. Айниқса, аёлларга шарқона эҳтиром ва эъзоз ҳамма учун ибратли меросдир. Ҳар бир инсон бешигини тебритадиган, оқ сути билан унинг қалбига одамийлик фазилатларини сингдирадиган ва уни ҳаёт бўронларидан асраб-авайлайдиган инсон оқила аёлдир.

АЁЛНИНГ ОИЛАДАГИ ВА ЖАМИЯТДАГИ ЎРНИ

Jizzax politexnika instituti
Илм-фан
Аёлга муҳаббат ҳаётга муҳаббат! Бироқ ҳаётни севганинг аёлни севганинг эмас.Чунки аёл ҳаётдан ҳам улуғроқ ва қимматлироқдир. Уларсиз ҳаёт зимистондир. Аёл қалби денгиз каби улкан ва буюкдир. Замин  денгиз сувидан қанчалар баҳраманд бўлса, инсон ҳам аёл қалбидан, меҳридан шунчалар баҳра олади.  Аёл, она барча сўзлар замирида мислсиз, сиз-у биз англаб етолмас мазмун борки, бу ҳақда қанча фикр-у мулоҳаза юритсак барибир оз.<cut>
Одамзот онгли ҳаёт бошлагандан буён, аёлларга кучли ихлос қўйиб, уни севиб, ардоқлаб келади. Аёл бу каби эъзозларга, шон-шуҳратларга, шарафларга муносиб, улар илк меҳрини қўшиб, бажараётган оламшумул ишлари билан улуғдир. Аёл  буюк зотки, у дунёни ларзага солувчи, қалбларни тўлқинлантирувчи, оламни ҳайратга солувчи ва дарё сувларидек қалбида меҳр нури мавжланиб оқгувчи ҳам ўзбек аёлига хос-мос хусусиятдир.
Ҳозирги кунда аёлларимизнинг  жамиятда ва оилада ўрни катта. Аёлликнинг бахти –бу она бўлиш.Ҳалқимизнинг “Аёл борки, олам мунаввар”деган сўзлари  бекорга айтилмаган. Эрта саҳардан иссиқ нон ёпган, болаларини ювиб-тараб, ўқишга, ишга кузатадиган ҳам онадир. Аёл фарзандларига  меҳр билан боқиб, вояга етказади.Ўз сути орқали меҳрини беради. Аёл бир умр фарзанди учун яшайди.Фарзандимни яхши жойларда ўқитай, келажакда яхши касбни эгаси бўлсин, қариганимда суянчиқ бўлсин деб доим уни дуо қилади. Ҳар доим фарзанди учун яшайди.Оила бир кема бўлса, уни бошқарувчиси эса аёл ҳисобланади.Оилада, айниқса қиз болаларни тарбиясида аёлнинг роли катта. Қиз бола вояга етиб, унинг бошқа оилага келин бўлиб тушиб то улар билан бир оила бўлиб кетишида ҳам онанинг панд насиҳатлари ,ўгитлари керак. Бу ўгитларга амал қилган қизлар албатта бахтли бўлади.Чунки онанинг нияти пок, ўзи пок. Буни қарангки фарзандларга онадан 70 фоиз, отадан 30 фоиз  уларнинг барча фазилатлари ўтар экан.
Неча йиллар қийналиб бола боқар оналар
Бу қилган меҳнатини билармикан болалар.
Дўстим сенга маслаҳат, ҳор бўлмай десанг гар
Бахтли бўларсан Она қадрига етсанг агар.
”Аёл бир қўлида бешикни тебратса, бир қўлида дунёни тебратади.”деган  сўзларни халқимиз бежиз айтмаган. Аёл — борлиқ кўзгуси.Унинг гўзаллиги оламни чароғон этади, чунки унинг нияти пок. Шу боис уни авайлаб, асраган юртнинг келажагини порлоқ деб айтишади. Бугунги кунда хотин-қизлар ҳаётимизнинг барча жабҳаларида, жумладан, таълим ва соғлиқни сақлаш тизими, саноат ва қишлоқ хўжалиги, қурилиш, транспорт ва алоқа соҳаларда самарали фаолият олиб бормоқда. Зукко қизларимиз, фозила аёлларимиз эса фан, санъат, маданият ва спортда юқори марраларни забт этишяпти. Хусусан,  айни пайтда юртимизда 500 нафардан ортиқ аёл фан доктори, 5000 нафарга яқини фан номзоди бўлгани ҳам фикримизни яққол тасдиқлайди. Бугунги кундаги юртимиз аёллари интилувчан, ишбилармон ва зукколиклари билан жамиятдаги барча соҳада эркаклар билан елкама-елка меҳнат қилиб келишмоқда.Айниқса, қишлоқ аёлларини фермерлик соҳасидаги ютуқларидан дилинг яйрайди. Республикамизда аёлларга бўлган эътибор катта.Республикамиз Президенти И.А.Каримов ҳар бир маърузаларида аёлларга алоҳида тўхталиб ўтадилар.”Фақат соғлом онадан соғлом фарзанд туғилади”,”Фақат ақл-заковатли соғлом оналаргина комил инсонларни тарбиялашга қодир бўлади.”деган гаплари бежис эмас.
Кейинги йилларда республикамизда қувонарлиси, хотин-қизлар оғирини енгил қилиш, уларнинг ҳаёт шариоитини яхшилаш, оила ва жамиятдаги мавқеини янада мустаҳкамлаш каби вазифалар устивор вазифалардан бири ҳисобланмоқда.Соғлом бола дунёга келиши учун тез тиббий ёрдам, скрининг перенатал марказлар , замонавий қишлоқ врачлик пунктларидан иборат генофондини яхшилашга қаратилган самарали тизим ташкил этилгани, ёш оилаларнинг моддий ва маънавий қўллаб –қувватланаётгани ҳам ана шу юксак эътибор намунасидир.
”Йил аёли”,”Оналар куйлаганда”,”Дўппи тикдим ипаклари тиллодан”,”Қўли гулдир ўзбек аёлин” каби ўнга яқин қўрик-танлов ҳамда бошқа нуфузли тадбирлар орқали дилбар опа-сингилларимиз, меҳрибон оналаримизнинг маънавий-интелектуал салоҳияти, ҳалол меҳнати ва юксак қобилияти муносиб шарафланмоқда.1999 йилда Президентимизнинг фармони билан “Зулфия”номидаги давлат мукофотининг таъсис этилиши аёл зотига эҳтиром ва эъзоз, ижлдкорларга юксак ҳурмат белгисидир.Ушбу мукофот мамлактимиздаги кўплаб иқтидорли ва истеъдодли қизларни юзага чиқарди. Зеро, мустақиллигимиз энг аввало хотин-қизларга, уларнинг ҳар жабҳада фаоллигининг ошишига улкан имкониятлар очиб берилганлигини, бу улуғ неъмат аёлнинг, онанинг бахтли, саодатли яшашига кафолат эканини тўла-тўкис англаб турибмиз, албатта.
Аёлларга иззат-икром кўрсатиш, уни ардоқлаш, оғирини енгил қилиш миллатимизга хос фазилат ва минг йиллик қадриятимизнинг таянч устунларидан бири саналади.Зеро, оиладаги тотувлик, жамиятдаги барқарорлик, юртдаги осойишталикни сақлаб туришда ҳам аёл зотининг ўрни бор.
    Сенинг меҳрингдайин меҳр йўқдир оламда,
   Сенинг қаҳрингдайин қаҳр топилмас зинҳор,
   Бизни ўз меҳрингдан қилмагин дариғ.
   Сен барибир муқаддассан муқаддас аёл.
 
   Табассумла қарши олиб ҳар кунни.
   Алла билан овутгансан бутун дунёни,
   Бешигингни болиш айлаб бедор тунингни,
   Сен барибир муқаддассан муқаддас аёл.
М.Юлдашева. М.Маматқулова.С.Юсупова.
 

Оила – муқаддас маскан

QarMII
Илм-фан
Тарихдан маълумки, оила давлатимизнинг энг муҳим бўлаги ҳисобланади. Жамиятнинг ёмонлик ва бузғунчиликдан ҳоли, тинч ва обод бўлиши, аввало, шу кичик бўлакнинг тинч-тотувлигига боғлиқ. Оиладаги хотиржамлик, ва саодатни таъминлаш унинг аъзоларининг ўз масъулиятини англаши ва бажариши билан барқарор бўлади. Бундай масъулият эр ва хотиннинг ўртасидаги никоҳ орқали мустаҳкамланади, албатта.
Никоҳ ҳақида тўхталсак, республикамизда никоҳ қўриш шартларида энг муҳими уларнинг никоҳ ёшига етганлиги ҳисобланади. Ўзбекистон Республикаси Оила Кодексига биноан, никоҳ ёши эркаклар учун ўн саккиз ёш, аёллар учун ўн етти ёш этиб белгиланади. Узрли сабаблар бўлганида, алоҳида ҳолларда никоҳга киришни хоҳловчиларнинг илтимосига кўра никоҳ давлат рўйхатидан ўтказиладиган жойдаги туман, шаҳар ҳокими никоҳ ёшини кўпи билан бир йилга камайтириши мумкин (Ўзбекистон Республикаси Оила Кодекси 15-модда). Шу билан бирга никоҳ қураётган ёшларнинг ҳам ўзаро розилиги алоҳида аҳамиятга эга.
Қадимдан Шарқ мамлакатлари халқлари, хусусан ўзбекларда қизнинг ёки йигитнинг розилигисиз ҳам тўй маросимлари ўтказилаверган. Совчиларнинг хонадонга ташрифи, уларнинг мансаби ёки мол-мулкини ҳисобга олиб мезбон ўз розилигини ифода этган. Айниқса, шўролар даврида бундай ҳолларнинг кучайгани тарихдан маълум. Аслида жамиятга янгидан бунёд бўлаётган муқаддас деб аталмиш оиланинг юқоридаги йўллар билан тузилиши ҳеч бир қонун ҳужжатларида учрамайди ва динимиз ҳам буни инкор этади.
Ривоят қилишларича, пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в.) уйларига совчи келганида, қизлари Фотимадан доимо розиликларини сўраганлар ва рад жавобини олганлар. Фақатгина Ҳазрат Али совчи қўйганларида Фотима ўз розиликларини берганлар. Демак, фарзандларнинг розилигини олиш ва улар билан ҳисоблашиш бизга пайғамбаримиздан суннат ҳисобланади.
Мустақиллик йилларида мамлакатимизда оила қуриш ва никоҳдан ўтиш масаласи қатъий тартибга солинган ва бу масалага катта эътибор қаратилмоқди. Шу ўринда таъкидлаш жоизки, оила амалдаги қонунлар асосида қурилиши зарур. Қолаверса, никоҳга кирувчи ёшлар ҳар жиҳатдан оилавий ҳаётган тайёр, зарур билим масъулият ва тушунчаларга эга бўлишлари керак. Шундагина барпо бўлаётган янги оила ва унинг келажаги пойдевори мустаҳкам бўлиб, турмушнинг турли синовларига дош бера олади.
Афсуски, айрим жойларда ота-оналар фарзандларини турмушга бериш масаласига қарашлари ёки бу жараёнда қандайдир манфаатларини устун қўйишлари, қолаверса, маҳалла ва жамоатчиликнинг эътиборсизлиги, норасмий муллаларнинг ҳатти-ҳаракатлари туфайли уларни оила муносабатларига тайёрламай қизларни эрта турмушга бериш ҳолатлари ҳамон кузатилмоқда.
Эрта никоҳ ҳолати таҳлил қилинганда, уларнинг аксарияти оилада барқарор муҳит мавжуд эмаслиги, фарзанд тарбиясига эътиборсиз қаралгани, ота-оналарнинг ҳавойи орзу-ҳавасларга берилгани туфайли бунёд бўлганини биламиз. Никоҳ ёшига етмай турмуш қурган ва қизларнинг кўпчилиги туғруққа жисмонан тайёр бўлмайди ва қариндошлар ўртасидаги никоҳ ҳолатларида натижада дунёга келаётган ёш авлод аксарият ҳолларда ўта нимжон, ногирон ёки ақлан заиф бўлиб туғилаётганини ташвишли ҳолатдир. Бу нафақат оилалар, балки бутун жамиятимиз учун катта хавф солишиши бугунги куннинг долзарб масаласи ҳисобланади.
Мустақиллик йилларида бу борадаги ишлар юзасида зарур чора-тадбирлар ўтказилиб келинмоқда. Бир сўз билан айтганда, жойларда оила муқаддаслиги тушунчалари, шаръий никоҳни тартибга солиш, эрта никоҳларга йўл қўймаслик ва бундай ҳолатларни олдини олиш, пировардида оилалар соғлигини, уларнинг мустаҳкамлигини таъминлаш ишларига уламоларимиз, вакилларимиз ўз тарғибот ишларини олиб боришмоқда. Ана шу саъй-ҳаракатлар, кенг кўламли тушунтириш ишлари ўзининг ижобий самарасини бермоқда.

Боқиев Баҳром
ҚарМИИ, Ўқитувчи