топик, блог, фотосет ёки йўналтиргич яратиш

Илм-фан:

MUSTAQILLIK SHAROITI VA ILM-FAN TARAQQIYOTIDA BARKAMOL AVLOD TARBIYASINING USTUVOR JIHATLARI

Urganch davlat universiteti
Илм-фан
O.Radjapov — o`qituvchi, (UrDU)
 
Hozirgi davrdagi jamiyat taraqqiyoti intellektual salohiyatli avlodni tarbiyalash muammosini nihoyatda dolzarbligini ta’kidlamoqda va u ham milliy, ham umumbashariy mazmun-mohiyatga ega, uning ijrosi insoniyatni ma’naviyat va ma’rifatga, yuksak barkamollikka, ezgulikka olib boradi. Shu

АҚШ ва Ўзбекистон олимларининг иккинчи халқаро илмий конференцияси

Илм-фан
Мамлакатимиз тараққиётининг бош омилларидан бири жамият истиқболини белгилайдиган ва замон талабларига жавоб берадиган таълим тизимини ривожлантириш масаласидир. Ушбу маънода Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 20 апрелдаги “Олий таълим тизимини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-2909-сонлиқарори олий

ТТАда очиқ дарслар замонавий ахборот коммуникацион тни қўллаган ҳолда ўтказилди

Илм-фан

2017 йил, 16 июнь куни Тошкент тиббиёт академияси Информатика, биофизика ва нормал физиология кафедрасида интеграцион очиқ дарс бўлиб ўтди.

Олимнинг мўъжизакор олами

Илм-фан
Ушбу очерк ёзилганига роппа-роса 10 йил тўлибди. Раҳматли устоз Раҳим Тиллаев ҳаёт бўлганларида тўқсонинчи, умр йўлдоши Шоҳидахон ая саксон бешинчи баҳорини қарши олган бўлардилар. Умр дафтарини мўъжизакор кашфиётлари билан безаган олимнинг ҳаёти ва жўшқин фаолияти ҳамон издошлари, шогирдлари учун ибрат мактабидир. 
***

Илм фан ютуқлари таълим тарбияда китобхонликни асосий омили

ТАСИ
Илм-фан
Тошкент архитектура қурилиш институтининг катта анжуманлар саройида 2017 йил 13 февраль куни институтнинг  профессор-ўқитувчилари ва талабалари иштирокида Ўзбекистон Республикасининг “Ёшларга оид давлат сиёсати тўғрисидаги” Қонуни ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 2017 йил 12 январдаги “Китоб

Xореография олий мактаби ректори “ЭЪТИРОФ-2017” тақдирлаш маросимида ғолиб бўлган иштирокчиларни муборакбод этдилар!

Илм-фан
Тошкент давлат миллий рақс ва хореография олий мактабида  “ЭЪТИРОФ-2017” тақдирлаш маросимида ғолиб бўлган иштирокчиларни муборакбод этиш мақсадида тақдирлаш маросими бўлиб ўтди!
 
2017 йил 18 февраль куни Олий мактаб ректори томонидан “ЭЪТИРОФ-2017” тақдирлаш маросимида ғолиб бўлган Ўзбекистон халқ артисти

Илм-фан ютуқлари – тараққиётнинг муҳим омили

ТАЙЛҚЭИ
Бугунги кунда барча соҳалар қаторида илм-фанни янги босқичга кўтариш зомон талаби бўлиб қолмоқда.Чунки хозирги кунда жамият олдида турган долзарб масалаларни илм-фансиз ечиш қийин. Хозирги кунда ушбу сохани ва олимларимизни хар томонлама қўллаб-қувватлаш давлатимизнинг олдида турган устувор вазифаларидан биридир. Бу борада Ўзбекистон Республикаси

Хоразм вилояти ҳокимининг олимлар билан учрашуви

Илм-фан
2017 йил 6 январь куни Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Миромонович Мирзиёевнинг 2016 йил 30 декабрда мамлакатимизнинг етакчи илм-фан намояндалари билан учрашувида белгиланган вазифалар ижроси бўйича Хоразм вилояти ҳокими П.Р.Бобожоновнинг вилоят олимлари ва зиёлилар билан очиқ мулоқоти ўтказилди. Мулоқотда Урганч давлат университетининг

UrDU va Italiyaning Piza universiteti o’rtasida ta’lim va ilm-fan sohasida xalqaro xamkorlik

Илм-фан
2016 yil 13 mayda Urganch davlat universiteti rektori B.I.Abdullaev, Italiyalik mehmon – Piza universiteti professori Marko Abate, UrDU o’quv ishlari bo’yicha prorektori S.Xodjaniyazov, fizika-matematika fakulteti dekani J.Xo’jamov va xalqaro aloqalar bo’limi boshlig’i Z.Ibragimovlar ishtirokida uchrashuv

Чувствуют ли растения боль?

Ботаника боғи
Илм-фан

На минутку вспомните летний запах свежескошенной травы. Для многих людей этот запах говорит о том, что температура весьма приятная и что можно погулять/продолжить отдых/расслабиться/подышать. Для травы же этот запах сигнализирует совершенно о другом.


Запах свежескошенной травы на самом деле сигнализирует химически о бедственном положении.


Буюклар ҳаёти

Арбоблар
Жамият

Мона Лиза (Жоконда)


Жоконда. Расмдан бизга ёш аёл мийиғида кулиб, сокин ва ўйчан боқиб турибди. Кўз олдингизда юз қиёфаси ўзгараётгандек бўлиб кўринади: унда гоҳо хаёлчанлик, гоҳ сирли истеҳзо, гоҳо эса яширин ғамгинлик намоён бўлади. Кенг очиқ пешонаси, салгина қисиқ кўзлари, елкасидан пастга тушиб турган силлиқ сочлари, танасининг ҳайрон қоларли равишда бир текисталиги ва табиий кўринади.


 


АЛБEРТ EЙНШТEЙН ким бўлган?


Алберт 1879-йил баҳорида Германиянинг Улм шаҳрида таваллуд топди. Кўп ўтмай уларнинг оиласи Мюнхенга кўчиб кетишди. У ерда Алберт бошланғич мактабни тугатгач гимназияга ўқишга кирди. Унинг скрипка чалишга иштиёқи зўр эди. 1894-йилда Алберт ота-онаси билан бирга Италияга кетади ва Сюрих политехника институтига ҳужжат топширади. Математикадан “аъло” баҳода имтихондан ўтади, бироқ чет тили, ботаника, зоологиядан яхши ўта олмайди. Бунинг устига гимназияни битирганлиги ҳақидаги гувоҳномаси йўқлиги учун уни институтга қабул қилишмайди. У ўрта мактабни охирги синфига кириб шаҳодатнома олгач қабул қилинади. 1901-йил институтни мувофақиятли тугатади, лекин Eйнштейнни мустақил эканлиги учун ёмон кўриб қолган профессор Г. Вебер уни физика кафедрасига олиб қолишни истамайди. Буни эшитган Eйнштейн буйрак касаллигига мубтало бўлади, лекин умидсизликка тушмайди. У 1914-йилдан бошлаб Прагадаги олмон университетининг назарий физика кафедрасига раҳбарлик қилади.


Абу Али ибн Синго

Блог им. mumtoz

Шарқ дурдоналари


 


Улуғ мутафаккирлардан бири Абу Али ибн Сино (980 — 1037) Бухоро яқинидаги Афшона қишлоғида маҳаллий амалдор оиласида дунёга келди. Унинг асл исми Ҳусайн ибн Абдуллоҳ. Беш ўн ёшларида мактабда таълим олди. Мактабни битиргач, устози Абу Абдуллоҳ ан-Натилий дан мантиқ, фалсафа, риёзиёт ва фиқҳ илмларини ўрганди. У асосан табобат илмига қизиқарди. Уша вақтда уни Ҳусайн деб атаган боЪлсалар, шарқда Шейхулраис, гЪарбда Авиценна, араблар эса Абу али Алҳусайн ибн Абдулло ибн Ҳасан ибн Сино деб атар едилар. 10 ёшидаёқ араб тилини мукаммал билиб олган ибн Сино 16 ёшида улугЪ хаким ва 18 ёшида Шарқнинг буюк олими боЪлиб танилди. Ибн Сино Бухорода яшаган даврида, яъни 1002 йилгача Аристотел асарларидан фалсафани, Eвклид асарларидан геометрияни, Птолемей асарларидан астрономияни зоЪр қунт билан оЪрганди. Бунга ибн Сино сомонийлар давлатининг амири НоЪҳ ибн Мансурни муваффақиятли даволаганлиги туфайли амир оЪша вақтларда Шарқда тенги ёЪқ даражада бой кутубхонасидан шу асарлардан фойдаланишга рухсат берганлига ва у ана шу асарларни қунт билан оЪрганганганлиги сабаб боЪлди. Бироқ ибн Синонинг Бухородаги ижодий фаолияти узоққа чоЪзилмади, чунки бу вақтда сомонийлар сулоласи оЪзинннг соЪнгги кунларини яшамоқда эди. Меҳнаткаш халқни шафқациз эзиш, халқка қулоқ эшитмаган солиқлар солиб талаш, сомонийларга нисбатан халқнинг гЪазаб-нафратини оширган эди. Сомонийлар подшолиги халқ мададидан маҳрумлигидан фойдаланган турклар — Қорахонийлар Бухорони босиб олди ва шу билан сомонийлар ҳукмронлиги инқирозга юз тутди.


МОВАРОУННАҲРДА МАДАНИЙ ҲАЁТ

Блог им. mumtoz

Мовароуннаҳр алломалари


Х- ХIII асрларда мовароуннаҳр илм — фаннинг марказига айланди. «Нима учун айнан шу даврда буюк олимлар етишиб чиқди?» деган савол уғилиши табиий, албатта. Бу даврга келиб Мовароуннаҳрга ташқи ҳужумлар ва ички урушлар бир қанча муддат камайди.


Бундан ташқари ўша даврда тахтга ўтирган ҳукмдорлар илм фанга қизиқиши билан биргаликда олимлар ва донишмандларга ҳомийлик қилган, қолаверса уларга билим олиш учун етарлича шарт шароит яратиб берган эди. ҳукмдорлар томонида турли расадхина, академия ва тадқиқот марказлари ташкил этилди


Аҳмад ал Фарғоний


ИХ асрда яшаб араб тилида ижод этган Аҳмад Фарғоний (тахмин. 798-865)замонасининг атоқли астрономи, математиги ва географи эди. Унинг тўлиқ исми Абулаббос Аҳмад ибн Муҳаммад Касир ал Фарғоний. У халифа Ҳорун ар Рашид (986 -809) топшириғига биноан Бағдод яқинида Рақоқ номли мавзеда расадхона қуришга бошчилик қилади. Расадхона қошида унинг раҳбарлигида астрономия мактаби ташкил этилади. Бу ерда Аҳмад Фарғонийга замондош олимлар ва шогирдлар билан фаолият олб борди.


У “Астрономия асоси”, “Самовий ҳаракатлар” ва “Юлдузлар ҳақидаги фан” номли асарлар ёзди. Унинг ўз замонасида “Астрономия асоси” номли асари астрономия билимининг ўзига хос қомуси ҳисобланган ва у ХВ асрда лотин тилига таржима қилинган. Бу асар бир неча аср давомида европа астрономлари учун қўлланма ва дастур бўлиб хизмат қилган.


Илм-фан ривожига ҳисса қўшган кашфиётчи олимлар ва ихтирочилар ҳаёти.

Арбоблар
Жамият

ПЛАТОН КИМ БЎЛГАН?


Ғарб философиясининг асосчиси деб Платонни ҳисоблайдилар.У Афинада туғилган дастлабки таълимни Суқротдан олди. Платон 30 ёшидан бошлаб саёҳатга чиқади ва Ўрта ер денгизи атрофидаги жуда кўплаб шаҳарларда бўлиб у ерлардаги файласуфлар билан учрашган. Милоддан аввалги 388 йилда Афинага қайтганидан сўнг ўқитувчи бўлишга қарор қилади. Кейинги йилда у Академия деб аталган мактабга асос солди. Платон “Таълимот ҳақидаги ғоя” ни яратди ва унинг бизгача араб тилидаги таржимаси етиб келган.


Платон ўз давридаги баъзи олимлардан, жумладан Архимеддан фарқли ҳолда математика илмини барча нарсанинг калити деб ҳисоблаган, аммо амалда математикага қизиқмаган.


АРХИМEД КИМ ЭДИ ?


Архимед қадимги грек олими, физик ва математик бўлиб, фанга катта ҳисса қўшган.


Архимед тахминан милоддан аввалги 287 қадимги юнон мустамлакаси бўлган Сиракузадаги Сицилия оролида туғилган. У жуда моҳир математик бўлиб, Мисрнинг Александрия шаҳридаги Музеуме мактабида таълим олган. У кўпинча жисмларнинг сувда сузиши ва суюқликларни ўрганиш билан шуғулланади. Архимеднинг очган қонунлари унинг янада машҳур бўлишига олиб келди. Кўпчиликка маълум бўлган “Архимед кучи ” ёки “ Архимед қонуни “ деб номланган қонун физика фанида алоҳида ўрин эгаллайди. У яна Ричаг қонунларини очган. Милоддан аввалги аввалги 212 йилда Римликлар Сиракузани босиб олгандан сўнг Архимед ўлдирилган.


Илм-фан ривожига ҳисса қўшган кашфиётчи олимлар ва ихтирочилар ҳаёти (2)

Блог им. mumtoz

Қадимги юнонистонда илм-фан (давоми)


Европаликлар уйғониш давридан бошлаб 500 йил давомида қадимги Юнонистон тарихини олтин давр деб атаҳмоқда. Чиндан ҳам маданиятда ҳозирги кишиларниям ром этаётган кўплаб жозибали жиҳатлари бор. Булар- жамиятнинг оқилона тузилганлиги, инсон билан табиат уйғунлиги, кучли диний ҳиссиётга берилиш ва бошқалардир.


Қадимги юнонлар илмий билимларни жуда қадрлашган. бу ҳолат уларнинг авлодларини ҳам ҳайратда қолдирган. Eнг машҳур юнон олимларидан бири Архимед бўлган, у жисмларнинг сузиш қонунини кашф қилган. Кейинчалик бу қонун унинг номи билан “Архимед қонуни” деб аталди.


Пифагор (шарқда-Фисоғурс номи билан аталган) ўша даврнинг энг йирик математи, бошқача айтганда геоматр бўлган ва ўзининг теоремаларини кашф этди, жумладан “пифагор теоремаси” ёки “Пифагор жадвали ” ҳозирги кунда ҳаммага маълим бўлса керак.


Eрамиздан аввалги 5 асрларда билимга чинакам интилиш мавжуд бўлган. Геометрия ва перспектива қонунларидан ибодатхоналар қуришда фойдаланишган. Шунинг учун кейинги меъморлар уларнинг ишларини класссик яъни намунали иш деб эътироф этишган.


Яна бир машҳур олим бу Суқротдир (Сократ). У инсонларни ўз –ўзини англашга ундайди. Унинг тадқиқотларини шогирди Афлотун (Платон) давом этади. Арасту (Аристотел) ҳам ўз замонасининг буюк файласуфларидан бўлган.


Психология фанларини ўқитишда ишбилармонлар ўйинидан фойдаланишнинг баъзи жиҳатлари

JizDPI
Илм-фан

Маълумки, бугунги кундаги таълим тизими замонавий мутахассисларга бўлган талаб асосида яратилган янги стандартлар ва дастурлар доирасидаги таълим жараёнини эскирган услубда олиб боришга йўл қўймайди. Шу сабабли ҳам ҳозирда педагогик инновацияни яхлит мураккаб жараён сифатида қаралиб, унинг интерфаол сифатлари, тарбиявий қисмлари, функционал тавсифи ва узвийлиги изчил тадқиқ қилинмоқда. Бу борада биз инновацион таълим технологияларидан психология  фанларини  ўқитишда  фойдалансак талабалар илмий дунёқарашини юксалтиришда  белгиланган  талаблар даражасида  шакллантириш имконини беради.


Демак, бўлажак мутахассисларнинг илмий дунёқарашини юксалтириш – илм-фан, техника-технология, маънавият, маориф, санъат ва шу кабиларни ривожлантириб, уларнинг ҳозирги ҳолатини янги сифат босқичига кўтариш дегани экан. Бугунги кунда ана шундай натижаларни қўлга кирита оладиган мутахассисларни тайёрлаш ўта масъулиятли ва долзарб эканлиги ҳеч кимга сир эмас. Айниқса, замонавий мутахассисларнинг асосий вазифаларидан бири ҳам улар ўзларининг интеллектуал салоҳиятини жамият тараққиёти савияларга мос ҳолда мунтазам равишда юксалтириб боришдан иборатдир.



Ўзбекистон илм-фан маскани(Фанлар Академиясининг 70 йиллигига)

QarMII
Илм-фан

2013 йил 4 ноябрда    Ўзбекистон Фанлар Академияси очилганлигига 70 йил тўлади.  1943 йилда Ўзбекистонда эвакуация қилинган 203 нафар юқори малакали мутахассис фаолият кўрсата бошлади,  шундан, 13 нафари Иттифоқ ФА мухбир аъзоси ва академиклар, 128 нафар фан доктори ва 62 нафар профессорлар эди.