топик, блог, фотосет ёки йўналтиргич яратиш

Рейтинг
+60.24
avatar

Qaraqalpaq xaliq shayiri Ibrayim Yusupovtin` o`miri ha`m do`retiwshilik joli

Батафсил

Менинг йигит вақтим, сенинг қиз вақтинг

Qaraqalpaq xaliq shayiri Ibrayim Yusupovtin` o`miri ha`m do`retiwshilik joli
Шеърият ва адабиёт
Менинг йигит вақтим, сенинг қиз вақтинг
 
ТошДУ десам, дарҳол тушади эсга,
Менинг йигит вақтим, сенинг қиз вақтинг.
Туғри самолётдан тушдим-да кечта,
Ётоқ жойингизнинг эшигин қоқдим.
 
Нукусда эканда сен мени кунда,
Ҳатто соат сайин соғинар эдинг.
Бу гал сен кўрдингу мени Тошкентда,
Маъюс мийиқ тортиб «сенмисан», дединг.

Мениң жигит ўақтым, сениң қыз ўақтың

Qaraqalpaq xaliq shayiri Ibrayim Yusupovtin` o`miri ha`m do`retiwshilik joli
Шеърият ва адабиёт
ТАШГУ десем, дәрҳал түседи еске,
Мениң жигит ўақтым, сениң қыз ўақтың…
Туўра самолеттен тўстим де кеште,
Жатақ жайыңыздың есигин қақтым.
 

Mening babom va bo’vim mahallamiz faxri

Qaraqalpaq xaliq shayiri Ibrayim Yusupovtin` o`miri ha`m do`retiwshilik joli
Qarilik bir dard ekan
bilmaganlar nomard ekan
               (I.Yusupov)
Reja
 I. Kirish qism
A) yoshi ulug’ keksalarga hurmat va ihtirom ko’rsatish.
B)Ularning bosib o’tgan yo’llari va ishlari.
II. Asosiy qism
A)Keksalarni ezozlash yilida davlat dasturi haqqida
III. Yakuniy qism
Naql-maqol va hikmatli so’zlar shoyrlar qalbida
 
Bizning yurtimiz Uzbekiston  bu mening vatanim.Osmanimiz musaffo yurtimiz tinsh, men o’z vatanim, o’z yurtim bilan fahrlanaman, Cho’nki Uzbekiston Respublikasi 1991-yil 29-avgust kuni uz mustaqilligini elon qildi.Bu bizning yurtimiz tarixida ilk marotaba yuz berishi edi. Bizning vatanimiz tinsh va abod farovan yurtga aylandi.
Mustaqillikga erishganimizdan sung har yilni uz nomi bilan belgilab kelmoqda. Chu 2015-yil yilni «Keksalarni ezozlash yili»deb nomlanishi keksa anoxan-atoxanlarimiz borki bu dunyo hamihsa tinsh va farovon, ular hamiysha oylamizning nuri, farishtasi. Ularsiz oylada hesh narsani tassavur qila olmaysiz, kuzimizning nuri mehr quyoshimiz shu mehr mehr quyoshi bilan bizdek farzandlar ulg’oyadi. Chuning uchun yoshi ulug’ keksa otaxon-buvijonlarimizga hurmat ehtirom ko’rsatishimiz zarur deb bilaman.
Ularning bosib utgan yo’llari ishlagan mehnatlari tufayli vatanimiz mustaqil yurtga aylandi.
Maning babom aytardi:- Biz kurgan kunlarni, ishlagan mashaqatli ishlarni sizlar hesh qashon kurmagaysiz sababi, u yillar ikkinshi jahon urishi vaqti edi.boshqa davlatlardan bizning yurtimiz tinsh, sizlar mustaqil vatanning mustaqil farzandlarisiz yurtimiz kelajagisiz, aqlingiz va bilimingiz bilan uz qissalaringizni qushing farzanlarim derdi.
Babom borki-dunyo menga keng jahon
Buvim borki- kuzlaridon nur soshgan
Mehr bulag’idan suvin ishkizib,
Mehr qyoshidan nurlarin soshgan.
Yoshi ulug’ keksalarni qadrlash va ezozlash yili davlat dasturini amalgam oshirirish osasiy vaziyfalarni belgilab berdi.Ularning yashash darajasini qullab-quvvatlash ularga yordam berib hol-ahvolidan xabor olish 1941-1945-yillardagi urush qatnashshilariga va mehnat faxriysilariga tibbiy yordam ko’rsatish omalga oshirilmoqda, va dom olish maskanlariga sog’ligini tiklash ushun yubarilmoqda.   
Babom aytardi:-Inson yaqshilik va baxt ushun tug’iladi. Lekin chu baxt bilan ota-ona bergan tarbiya va mehrdan uz vaqtida foydalanish sizdek aqlli bilimli farzandlarimizning vaziyfasidir qizim.
Qarigan keksa inson gudak kabi mehrga yordamga shirin so’zga muxtoj bo’ladi. Chunday hikmatli so’zlar,xalq maqollari, rivayotlar bor. Insonnig ko’nglini ovlosh muhtojga yordam ko’rsatish zayfga shavhat keksaga hurmat kabi faziylatlar insoniy bunyodkarlarning, yaqshilikning oily namunalaridir.
        Odam qadrini mehnat oshiradi.
        Otanga nima qilsang 
oldinga shu keladi
                       
         Otalar so’zi
         Aqilning ko’zi
 Odam bolasini yolg’iz qudo yaratadi
Ular orasida ulug’,kishik, yoman, yaqshi bor.
                            (Yusip Hos Hojib so’zidan)
Rivoyat
 Bir keksa anaxonning bitta o’g’li bor ekan. U ko’nlarnig birida o’g’lini yoniga shaqirib-o’g’lim senga bir iltimosim bor debdi.
O’g’li ayting onajon debdi.
Shunda onasi o’g’liga meni ush marotaba kaaba-tulllaga olib borgin shunda sen mendagi qarzingdan qutilarsan. Shunda o’g’li uni nima bilan olib borishni o’ylab- o’ylab bir qororga kelibdi. Agar uni ignimga solib arqam bilan ko’tarib borsam nima bo’larkan debdi. U onasini ignimga solib arqasi bilan ko’tarib bir marta olib borgan ekan,Shunda Onasi o’g’liga:-mendagi bitta qarzingni uzding debdi.
O’g’li onasidan:- U qanday aqrz deb so’rabdi
Onasi:- o’g’lim sen mening bir ko’n uyqimdan qoshib senga bergan mehrimni va emizib alla aytganimni qaytarding degan ekan.
Onasi o’g’liga yana bir karra olib borishini aytganida o’g’li ranjibdi.
Buni qarangki, bu rivoyatning mag’zida mehr-murruvvat, keksa insonni hurmat qilish va tarbiyaning aksi ko’rinib to’ribdi. Chuning uchun bizdek farzandlar vatanimiz ravnaqi uchun o’z qissalarimizni qo’shishimiz zarur deb bilaman
 
 Qoraqolpog'iston Respublikasi
Qoraozak tumani XTMFMT vaTEB tassarufidagi
19-son maktabining 8-sinf o'quvchisi
Tanirbergenova Sahipjamal
Tel: +99893-208-35-96

Ибрайым Юсупов. Исбилерменлерге

Qaraqalpaq xaliq shayiri Ibrayim Yusupovtin` o`miri ha`m do`retiwshilik joli
Шеърият ва адабиёт

Бир исбилермен мың бийдәўлеттен жақсы.


                            Амир Темур


Адамлардың машқалалары ҳәм мәплери менен жасаў, елимиздиң экономикалық потенциалын көтериўҳаққында Журтбасымыздың баянатларынан тәсирленип жазылған қосық.

 


Жаратканның қайыркомлық қорында,


Не жоқ бендесине беремен десе.


Берген менен сораўы бар соңында,


Инанба жоқтан бар дөреген десе.


 


Жаслық ғайрат берди, ақыл ҳәм зейин,


Дарқан билим алып, илиндиң хатқа.


Не жетпейди енди булардан кейин,


Заманы шақырған жас азаматқа?


 



Умытылмас тулгалар

Qaraqalpaq xaliq shayiri Ibrayim Yusupovtin` o`miri ha`m do`retiwshilik joli
Шеърият ва адабиёт

Ғалаўытлы ҳәм бул гөззал дүньяны,


Тәрк еткен шағда да шайырдың жаны,


Бийик көктен сәлем жоллап мудамы,


Жан үстимде, Поэзия жулдызы!


 


И.Юсупов


 


Кимдур, қайта несип етсе бул дүнья,


Былай жасарем, деп өкиниш етти.


Кимгедур бул әрман керекти, лийкин


Ибрайым дүньяға бир келип кетти.


 


А.Арипов

АЙТ, СЕН, ӘЖИНИЯЗДЫҢ ҚОСЫҚЛАРЫНАН!

Qaraqalpaq xaliq shayiri Ibrayim Yusupovtin` o`miri ha`m do`retiwshilik joli
Шеърият ва адабиёт

Айт, сен, Әжинияздың қосықларынан!


Жыласын яр ышқы баўырын кескенлер.


Еңиресин елинен айра түскенлер,


Айт, сен, Әжинияздың қосықларынан!


 


Қосық дәрья-дәрья нур болып ақсын,


Ышқысыз жанларға ышқы отын жақсын.


Қыз жигитке жилўа-наз бенен бақсын,


Айт, сен, Әжинияздың қосықларынан!


 


Жулдызларды жерге үңилтпек болсаң,


Жаман шайырларды түңилтпек болсаң,


Егер мен өлгенде тирилтпек болсаң,


Айт, сен, Әжинияздың қосықларынан!

ИБРАЙЫМ ЮСУПОВТЫҢ ЛИРИКАЛАРЫ

Qaraqalpaq xaliq shayiri Ibrayim Yusupovtin` o`miri ha`m do`retiwshilik joli
Шеърият ва адабиёт

И.Юсупов лирикалары өз халқының күнделикли турмысы ҳәм тарийхый тәғдирине беккем байланыслылығы, миллий колортиниң басымлылығы менен өзгешеленип турады. 



Изертлеўшилердиң дурыс көрсеткениндей, «оның шығармаларын оқыў арқалы бүгинги көп миллетли, көп тилли дүнья қарақалпақ халқының мың жыллық терең тарийхын ҳәм ҳәзирги оғада қоспалы, бай мазмунлы турмысы менен, оның миллий өзгешеликлери, өзгеше мәденияты ҳәм турмысы, минез-қулқы ҳәм салт-дәстүрлери менен жақыннан танысыў мүмкиншилигине ийе болды». И.Юсупов лирикаларында, ҳақыйқатында да, халықтың тарийхый тәғдири, қуўанышы ҳәм қайғы-ҳәсиретлери, қыян-кески гүреслерге толы көп қырлы, көп сырлы басып өткен өмир жолы үлкен романтикалық пафос ҳәм патриотлық сезимлер менен биринши жобаға қойып сүўретленеди. Оның усындай рухта жазылған лирикаларының қатарына «Аяз қала», «Әль Беруний туўылған жерде», «Қобыз», «Оссуарийлар», «Ноғайларға», «Қарақалпақты көп мақтама көзинше», «Қарақалпақ ҳаққында сөз» ҳәм т.б. қосықларын жатқарыўға болады.


 


 


 


 



МӘҢГИ БУЛАҚ

Qaraqalpaq xaliq shayiri Ibrayim Yusupovtin` o`miri ha`m do`retiwshilik joli
Шеърият ва адабиёт

ХХ әсир қарақалпақ поэзиясының үлкен байтереклериниң бири, Өзбекстан қаҳарманы, Өзбекстан ҳәм Қарақалпақстан халық шайыры, белгили әдебиятшы ҳәм аўдармашы Ибрайым Юсупов 1929-жылы Шымбай районында туўылған.


Ол 1949-жылы Қарақалпақ мәмлекетлик педагогикалық институтының қарақалпақ тили ҳәм әдебияты факультетин питкергеннен кейин усы институтта 1961-жылға шекем оқытыўшы болып ислеп қалады.


И.Юсупов 1961-1962-жыллары «Әмиўдәрья» журналының бас редакторы, 1962-1965-жыллары Н.Дәўқараев атындағы тил ҳәм әдебият институтында илимий хызметкер, бөлим баслығы, 1965-1980-жыллары  Қарақалпақстан жазыўшылар аўқамының баслығы, 1980-1985-жыллары «Еркин Қарақалпақстан» газетасының бас редакторы лаўазымларында иследи. Соңғы жылларда болса пүткил аўқамлық Парахатшылық хорының Қарақалпақстан бөлимине, Қарақалпақстандағы руўхый мәденият ҳәм ағартыў Орайына басшылық етеди. Ол 1956-жылдан баслап Жазыўшылар аўқамының ағзасы.