топик, блог, фотосет ёки йўналтиргич яратиш

Рейтинг
+53.07
avatar

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!

Батафсил

Визит в СамМИ представителей Республиканского Центра духовности и просветительства

Жамият
 Визит в СамМИ представителей Республиканского Центра духовности и просветительства

11 марта 2016 г. Самаркандский медицинский институт посетили представители Республиканской рабочей группы при Кабинете министров РУз по подготовке всенародного праздника «Навруз», члены Республиканского Центра духовности и просветительства,

ТТА УРГАНЧ ФИЛИАЛИДА 21-МАРТ НАВРЎЗ УМУМХАЛҚ БАЙРАМИТАДБИРИ БЎЛИБ ЎТДИ.

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият
Тадбирни Маънавият ва маърифат ишлари бўйича директор ўринбосари К.Р. Якубов очиб берди. У ўз сўзида филиал ўқитувчи- талабаларини кириб келаётган баҳорнинг энг гўзал айёми – Наврўзи билан чин дилдан қутлади. Шу билан бирга наврўз байрами кўҳна ва буюк тарихимизга тақалиб, аждодларимиз қолдирган мерос, бой маданият еканлигини ва бу айёмда беморлар, етим – есирлар, муҳтож инсонларнинг кўнглини кўтариш кераклигини таъкидлаб ўтди.Тадбир давомида филиалнинг1-2 босқич талабалари ўзларининг байрамона шеьр, ашула, рақс ҳамда миллий кўринишда ишланган саҳна чиқишларилари билан иштирокчиларни байрам билан қутлашди. Байрамона чиқишларда филиал педиатрия факультетининг 123-А гуруҳи талабалари фаол иштирок этишди.Тадбир сўнгида филиал Маънавият ва маърифат ишлари бўйича директор ўринбосари К.Р. Якубов сўзга чиқиб тадбирда фаол чиқишлар кўрсатиб берган талабалардан мамнун еканлигини айтиб, шу тадбир иштирокчиларини яна бир бор ўзбек ҳалқининг қадимий меҳр-оқибат, эзгулил ва саҳоват айёми Наврўз байрами табриклаб, барчага сиҳат-саломатлик, талабаларга келгусидаги ўқишларига омад тилади.

Наврўз айёми муборак бўлсин!!

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият


 


Азиз юртдошлар, муҳтарам ҳамкасблар ва Фикрдош дўстлар!


 


НАВРЎЗ АЙЁМИ барчангизга муборак бўлсин!!  Оилангизга тинчлик, фаровонлик, осойишталик ва барака-ризқ тилаймиз!


 


Бу байрам тарихи ҳақида юқоридаги мавзуларимизда кўп ёритдик. Дарҳақиқат, Наврўз -  яшариш, янгиланиш, покланиш, уйғониш ва барча эзгуликлар айёми. Яхши сўз айтиш учун, яқинларингизнинг кўнглини олиш учун, кимларнидир табриклаш, қутлаш учун шошилинг азизлар!!


 


НАВРЎЗИ АЙЁМ МУБОРАК!!

Наврўз билан боғлиқ бўлган удумлар, анъаналар ва расм-русумлардан намуналар

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият


 


Наврўз куни туғилган боланинг исмини Наврўз қўйишган. Наврўз куни одамлар ота-онаси, яқин кишилари, йигитлар унашилган маҳбубалари билан дийдорлашганлар.


Орасидан гап қочган одамларни, уришган эр-хотинларни эл оғалари Наврўз куни яраштириб қўйишган.


Наврўзда атроф-муҳит орасталанади, ариқ-зовурлар тозаланади, ҳовли-боғлар тартибга келтирилади. Кўчалар, майдонлар, ҳовлилар тозаланади.


Наврўз дастурхонига 7 хил дарахт баргидан намуна келтириб қўйилади. Улар: мажнунтол, зайтун, беҳи, анор, бодом, писта, ёнғоқлар. Шулар қаторида қатиқ, сут, пишлоқ, тухум, балиқ ва ёниб турган шамлар ҳам қўйилган!


Сумалак тагига олмасин учун қозонга етти ёки ўн уч дона тош ташлаб қўйилади.


Наврўз куни бўй етган қизлар бир жойга тўпланишиб, чиройли гулчамбарлар ясашади. Булоқдан кўзаларга сув олиб келиб, ичига узук, исирға, танга ташлашган. Кейин қўшиқ, лапарлар остида сувдан чиқазиб олинган нишонлар бахт рамзи деб ҳисобланган.


 


Наврўз-ўзбек ва шарқ халқларининг маънавий мероси ҳамда қадриятлар байрами

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият


Қизғалдоқ баргидек учар дилдан ғам,


Тошқинлар киради қалбимга маним,


Баҳоринг муборак бўлсин ушбу дам,


Менинг Ўзбекистон – дилбар Ватаним!


 


Ҳа, Наврўз ҳар йили юртимизга ризқ-рўз, тинчлик, омонлик, бахту иқбол, қут-барака олиб келмоқда. Наврўз ўзининг ана шу эзгу хислатлари билан барча ёшларни ҳар томонлама баркамол, маънавий етук, ватанпарвар, меҳнатсевар қилиб тарбиялашда улкан омил ҳисобланади. Чунки аждодларимиз мероси бўлган Наврўз эндиликда йилдан-йилга янада такомиллашиб бормоқда. Унинг тарбиявий куч-қудрати янада кенгаймокда. Демак, Наврўз баркамол, комил инсонни тарбиялашда муҳим ахамият касб этиб келмокда.


 


Мустақил Ўзбекистонни ривожлантиришнинг маънавий ахлоқий негизларидан бири – умуминсоний қадриятларга содиқлик, халқимизнинг маънавий меросини мустаҳкамлаш ва ривожлантиришдир. Халқнинг маънавий руҳини мустаҳкамлаш ва ривожлантириш – Ўзбекистонда давлат ва жамиятнинг энг муҳим вазифасидир.



Наврўз ва маънавий тарбия

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият

 


Тилга кираётир ҳар боғда оғоч,


    Бинафша атридан йўқотдим ўзим.


                                           Бошимни силаб қўй, дўстим қалдирғоч,


          Қайтганинг ишқилиб чинми, Наврўзим!


 


Наврўз байрамининг қачон вужудга келгани ҳақида бизгача етиб келган қадимий манбалардан шу нарса кўринадики, у Ўрта Осиё, Эрон ва Афғонистонда Аҳамонийлар даврида (милоддан аввалги VI асрларда) кенг тарқалган. Шу маънода Наврўзнинг тарихини 25-30 асрга эга деб тахмин қилиш мумкин.


Наврўз қачон, қандай вужудга келганидан қатъий назар, у ҳар томонлама илмий асосланиб, коинот ва табиат қонуниятлари ҳисобга олинган ҳолда жорий этилган. Чунончи, қуёшнинг ҳамал буржига кириши, кундузнинг узая бошлаши, ёруғликнинг кучайиши, табиатнинг жонланиши – Наврўз деб қабул олинган (Наврўз – «янги кун»деган маънони билдиради). Наврўз эски қуёш календари ҳисобида фарвордин ойининг бошланишига (ҳозирги 22 мартга) тўғри келган. Букун «кичик Наврўз» деб аталган ва бу кундан бошлаб табиатдаги ҳамма нарса амалга киради, деб ҳисобланган.



Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият

 


 


Аввал юрагингга мўралайди у,


Сўнгра куртакларга ўргатади сўз.


Заминнинг кўзидан қочади уйқу,


Демак, Баҳор келди,


Келмоқда Наврўз


 


Серқуёш Республикамиз Мустақилликка эришгач, ижтимоий ҳаётнинг барча соҳаларида чуқур ўзгаришлар юз бера бошлади.


 


Аввало, бу аҳолининг тарихан узоқ миллий турмуш ва тафаккури тарзидан, халқ анъаналаридан, урф-одатларидан, маънавиятидан келиб чиқаёттанлиги яққол намоён бўлмоқда. Ҳақиқий ўзбекона урф-одатларимизнинг ҳаётдан ўрин олаётгани, қадриятларимизнинг ўз мавқеини топаётгани ҳам шунинг боисидир. Ўзбек ўзлигига ишона бошлади.


 


Наврўз талқини қадимий асарларда

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият


Наврўзнинг ёшини юқорида айтганимиздек, манбаларда турлича кўрсатишади, жумладан, атоқли олим Ҳоди Зариф 3000 йилдан ҳам каттароқ деб ҳисоблаган. Шунча ёшга эга бўлган байрам, албатта туркий халқлар тарихида муҳим ўрин тутади. X асрнинг буюк тарихчиси Абу Бакр ибн Жаъфар Наршахий ўзининг «Бухоро тарихи» асарида ёзишича, қадимги варахшаликлар янги йил байрамини «Наврўзи кишоварзон», яъни «Деҳқонлар наврўзи» деб аташган. Бухоро деҳқонлари асрлар бўйи йил ҳисобини Наврўздан бошлаб юритишган. Наршахий бухороликларнинг Наврўз билан боғлиқ шундай мисолни келтиради:


 


«Сиёвуш бу ерда (яъни Бухорода) ўзидан бирон-бир ёдгорлик қолдиришни истайди. Шундай қилиб, у Бухоро Ҳисорини бино қилди ва кўпроқ вақт ўша жойда турар эди. Кимлардир у билан Афросиёб ўртасида ёмон гап юргизди ва оқибатида Афросиёб уни ўлдиради. Ҳамда ана шу Ҳисорда, шарқий дарвозадан кираверищдаги «Дарвозаи ғуриён» деб аталган сомонфурушлар дарвозасининг ичкарисига дафн этдилар. Шу сабабли Бухоро оташпарастлари ўша ерни азиз тутдилар ва унга атаб ҳар йили Наврўз куни, қуёш чиқищдан олдин ўша жойда биттадан хўроз сўядилар. Бухоро аҳолисининг Сиёвуш ўлдирилишига бағишлаб айтган марсиялари ҳам бор».


Наврўз-яшариш ва янгиланиш фасли

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият


Наврўз мусулмон халқларининг тақвимида мустаҳкам ўрин олган энг сара байрамларидан биридир. У инсон ва табиат ўртасидаги уйғунликни англатадиган ноёб ва ижтимоий ҳамда табиий ҳодисадир. Лекин айни пайтда биз кутиб олаётган, янги йилнинг биринчи куни 1 январь тўғрисида бундай фикрни айтиш мумкин эмас, чунки бу маросим тақвимда турғунсиз бўлган сунъий, яъни кишиларнинг хоҳиш-иродасига боғлиқ ҳолда белгиланган санадир


 


Фикримизча, бу байрамни кутиб олишнинг озгина салбий ва анъанавий томони бор. У ҳам бўлса, қисқа вақт ичида турли тақинчоқ, ўйинчоқлар билан безаш мақсадида миллионлаб қимматбаҳо ихота дарахтларининг ҳануз нобуд қилиниб келинишидир. Тана учун тоза ҳавони етказиб берадиган доимий яшил дарахтларни кесиш одатини тарк қилиш вақти келди деб ўйлаймиз. Негаки авваллари арчалар билан кўча, ҳовли ва хоналарни безаш бутунлай ёт бўлса, кейинчалик бу одат тусига айланганлиги салбий оқибатларга олиб келди.


 


      Жумладан, республикамиз тоғларини безаб турган ноёб манзарали арчазорларнинг йўқолиб кетишдан тоғларнинг яланғочланиб қолишида жорий этилган «Фармоннинг шарофати» (яъни Пётр I нинг 1699 йилнинг 15 декабрдаги Янги йил куни ҳамма жойни арча ва қарағай дарахти билан безаш ҳақидаги фармони) ҳам етакчи роль ўйнайди. Айниқса, асримизнинг 60-80 йилларида маҳаллий тоғли халқ, ҳатто ёшлар ҳам фойдани ўйлаб тоғларда, кишилар гавжум бўлган кўча ва чорраҳаларда кесилган арчаларни бемалол сотар эдилар.


Наврўз ва анъаналар

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият

          


Бинафшанинг баҳор баргини


Юзларига ёпган келинчак.


Кўриб қанча замон зарбини,


Энди бахтин топган келинчак.


Салом, Наврўз!


Ассалом, Наврўз!


 


Тарихий манбаларда келтирилишича ва олимларимиз фикрига кўра, Кадимий ва навқирон Наврўзимизнинг шаклланиш даври — энг қадимги замонлардан «зардуштийлик»нинг пайдо бўлишигача давом этган асрларни ўз ичига олади, дейилади.


Ўзбек халқининг алломаларидан бири Абу Райҳон Беруний «Қадимий халқлардан қолган ёдгорликлар» китобида Қуёш йили ҳисобида йилнинг биринчи ойи деб саналган Фарвардин ойи тўғрисида сўзлаб: «Бу ойнинг биринчи куни Наврўздир, – дейди. — Наврўз йилнинг биринчи куни бўлиб, унинг форсча номи ҳам шу маънони англатаркан. Наврўз эронликлар «зиж»лари бўйича ўтмиш замонларда, улар йилларини кабисали қилган вақтларида Қуёшнинг Саратон буржига кириш пайтига тўғри келар эди. Сўнгра у орқага сурилгач, баҳорга келадиган бўлди. Энди у бутун йил унга хизмат қиладиган бир вақтда, яъни баҳор ёмғирининг биринчи томчиси тушишидан, гуллар очилган, дарахтлар гуллашидан мевалари етилгунча, ўсимлик униб чиқа бошлашдан такомиллашгунча давом этган вақтда келади. Шунинг учун Наврўз оламнинг бошланиши ва яратилишига далил қилинган» дея изохлайди.


Қадим-қадимдан Наврўз холис ниятли кишиларнинг севимли айёми бўлиб келган. Ўша кунларда ҳатто уруш-жанжаллар ҳам тўхталган, гина-қудратлар кечириб юборилган. Шоҳлар эл ичидан энг муносиб кишиларни тақдирлашган, айрим маҳбусларнинг гуноҳидан ўтишган. Бу ҳақда Лутфийнинг «Гул ва Наврўз» достонида шундай сатрлар ҳам бор:


 


Улусга мустаҳиқларни қилиб шод,


Ҳамул дам бандиларни қилди озод.


Истиқлол Наврўзи

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият

 


(таълим муассасаларида ўтказиш учун тартибот)


 


Наврўз байрами ўтказиладиган жой анъанага хос безатилади. Тадбирни ўтказиш учун атрофи мевали ёки манзарали дарахтлар бор жой танланса мақсадга мувофиқ бўларди. «Наврўз»  осойишталик рамзи!», «Истиқлол Наврўзибахту иқболим!», «Ассалом, Наврўзимсен ризқу-рўзим каби шоирлар плакатларда акс эттирилади.  


 


Карнай-сурнай, доира садолари ҳаммани байрамга чорлайди. Тадбирга таклиф қилинган меҳмонлар – ота-оналар, устозлар, маҳалла фаоллари, ўқитувчилар безатилган дастурхон атрофига ўтирадилар.


Ёғоч от минган жарчи йигитлар халқ байрами бошланганлигидан дарак берадилар.


1-жарчи:


Наврўзи олам муборак!

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият

     


Димоққа ялпизлар нафаси урар,


 Юракда муаттар чечаклар кулар,


  Бир сулув келинчак саломга келар –


Остонага бош ур,азиз меҳмоним!


Наврўзинг муборак, Ўзбекистоним!


 


 Истиқлолнинг ушбу навбатдаги баҳори ҳам ўзининг кумушранг қанотларида байрамларга бой элимизга Наврўзи оламни-Янги кунни, Янги йилни ва албатта Яхши кунни олиб келмокда.


                


                                    Тилайман гулларнинг ифорларини,


                                  Салобатли тоғлар виқорларини,


                                 Унутинг дунёнинг ғуборларини,


                                 Навўуз айёмингиз муборак дўстлар!.


 


Неча асрлардан буён ота-боболаримиз интизорлик билан кутиб олган бу қутлуғ айём биз учун нақадар қадрдон, ҳаётбахш ва дилларимизга яқинлигини сўз билан ифодалаш қийин.


Эзгуликнинг умрбоқийлиги, уни на замон эврилишлари, на давр довуллари, на-да кўнгли қора ва нияти бузуқ касларнинг маҳв этолмаслигига Наврўзи оламимиз яққол мисолдир.


 Тарихдан маълумки, жаҳонни жомдек қўлига олишни истаган юнонлар ҳам, босқинчиликни бош мақсад деб билган мўғуллар ҳам, собиқ тузум даврида бу байрамни диний хурофот, эскилик сарқити деб атаганлар ҳам Шарқ халқларининг жонажон байрами- халқимизнинг севимли Наврўзини йўқ қила олмаганлар.



Наврўзга қасида

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият

 


Қалдирғочим, қоши ҳилол қариндошим,


“Вижир-вижир”, дуо ўқиб, бўл йўлдошим.


Қора қошим, қурган ининг сабр-дошим,


Кела қол-ей, элчигинам, соғинганман.


 


Баҳорим кел, дарё сувга тўлиқ бўлсин,


    Дон-дун униб, бошоқлари бўлиқ бўлсин.


      Қўй кўпайиб, кимдир чўпон-чўлиқ бўлсин,


Ўшал чўпон-чўлиғимни соғинганман.


 


Шукронаким, Наврўзимни топдим зўрға,


Мерос дея йигитлари минса йўрға.


Кўпкарида от чоптириб ким ўзарға,


Ўшал мерос от дупурин соғинганман.


Третий день — пшеница выросла!

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият
Поместите пшеницу на чистый стол и разделите её по размеру. Ростки не должны быть больше чем полтора сантиметра. 

 


 


После трех дней ростки будут 4-5 сантиметров. Они не должны вырасти на больше чем пять сантиметров. Если они будут большими, то у них будет горький вкус когда вы их приготовите. Вы будете знать, что они готовы когда:


 


 


— Вы снимаете ростки, они запутываются вместе.


— Вы крошите их в своих пальцах, и они крошатся.

Второй день проростания пшеницы

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият
Если пшеница имеет светлый цвет, это может измениться. Если температура будет слишком низка, то пшеница будет расти медленно. Если её слишком нагревают ростки будут слабеть.

 
 

 


 

Традиционное праздничное блюдо Сумаляк!

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият
Сумаляк, был традицией среди древних тюркских  племен, которые жили в Средней Азии, и так же он является любимым блюдом людей в Центральной Азии во время праздника Навруза. 

Согласно Махмуду Кошгари, великому лингвисту, который жил в 15-м столетии, слово Сума пришло к нам из древнего мира Турции и означает раздутую пшеницу. Пшеница помещается в воду, пока не начинает вырастать. Тогда её сушат и перемалывают в крупу, из которой приготовляется хлеб. 


 


Приготовление традиционного блюдо начали готовить сегодня утром. Для этого пшеница должна хранится в темной комнате при температуре 6-18 градусов и обрызгивать ее нужно тёплой водой три раза в день. Чтобы избежать плесени под пшеницей, Вы должны наклонить стол, таким образом чтобы пшеница не находилась в воде. С таким ухаживанием, через два дня, она начнет расти.



На картинке первый день прорастания пшеницы.



Второй день прорастания пшеницы.



 
Третий день, пшеница выросла.

Навруз — праздник равноденствия!

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият

Праздник Навруз является одним из самых древних на Земле. Он был известен еще с дозороастрийских времен, его отмечали еще до VII века до н.э. В государстве Ахеменидов (VI-IV века до н.э.) и Сасанидов (III‑VII века н.э.) Навруз считался главным праздником. Древнегреческий историк Страбон писал об этом празднике: «В самые древние, давние времена и по сегодняшние жители Междуречья (Сыр-Дарьи и Аму-Дарьи) собираются в этот день в Храме огня. Это самый почитаемый праздник, когда торговцы закрывают свои лавки, ремесленники прекращают работу, все веселятся, угощают друг друга теми напитками и кушаньями, которых коснулся огонь».


 


Навруз — Новый год («Навруз» переводится как «Новый день»). Навруз символизирует наступление нового года по солнечному календарю. В переводе с персидского Навруз означает «новый день» и считается самым большим из всех праздников поклонения солнцу и огню.



Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасида "Наврўз мушоираси"

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият

Наврўзнинг қачон ва қандай вужудга келганлигини аниқ кўрсатиш қийин бўлса-да, шуни айтиш мумкинки, бу байрам доно кишилар томонидан кашф қилинган. Чунки Наврўзнинг дунёга келиши чуқур илмий асосланган коинот ва табиат қонуниятлари, яъни Қуёшнинг ҳамал буржига кириши, тун ва куннинг тенглашуви, кундузнинг узая бошлаши, табиатда жонланишнинг бошланиши билан боғлиқ бўлган. Бу эса (ҳар қандай жамиятда) йил боши қачон келишидан қатъи назар наврўзни уйғониш байрами сифатида нишонлаш учун асос бўлган. Бундан ташқари, Наврўзнинг чуқур илдизларига мурожаат қилсак, у энг қадимий даврларда – ибтидоий одамларнинг деҳкончиликка ўтганидан сўнг далаларда янги иш мавсуми бошланишидан олдин ўтказилган баҳор байрамларига бориб тақалади.


Элим кутар, баҳоройу, Наврўзини,


Ният қилар берсин деб халқ ризқ-рўзини,


Дилга етказ аждодларнинг хақ сўзини,


Очил гулим, гулжамолинг соғинганман.


 


Қалдирғочлар ин қўйса уй пештоқига,


Деҳқон бобо ишин етмай адоғига,


Жоним садқа бобом қўлин қадоғига,


Деҳқонимга яхши кунни соғинганман.


 


Наврўзи олам муборак!

Наврўзинг муборак Ўзбекистоним!
Жамият

 


(Табрик)


 


                   Тилайман гулларнинг ифорларини,


                 Салобатли тоғлар виқорларини,


                 Унутинг дунёнинг ғуборларини,


                Наврўз айёмингиз муборак бўлсин!.


 


    Истиқлолнинг ушбу навбатдаги баҳори ҳам ўзининг кумушранг қанотларида байрамларга бой элимизга Наврузи оламни-Янги кунни, Янги йилни ва албатта Яхши кунни олиб келмоқда.


 


Неча асрлардан буён ота-боболаримиз интизорлик билан кутиб олган бу кутлуг айём биз учун накадар кадрдон, хаётбахш ва дилларимизга якинлигини суз билан ифодалаш кийин.


 


Эзгуликнинг умрбокийлиги, уни на замон эврилишлари, на давр довуллари, на-да кўнгли кора ва нияти бузук касларнинг махв этолмаслигига Наврузи оламимиз яккол мисолдир.


 


 Тарихдан маълумки, жаҳонни жомдек қўлига олишни истаган юнонлар хам, босқинчиликни бош мақсад деб билган мугуллар хам, собик тузум даврида бу байрамни диний хурофот, эскилик саркити деб атаганлар хам-  Шарк халкларининг жонажон байрами- халкимизнинг севимли Наврузини йук кила олмаганлар.


 


Бу кунлар кутлуг кунлар, сурурли кунлар. Мана бугун хам бахорнинг, Наврузнинг сулим нафаси, майин эпкинлари юртимизда кезиб юрмокда. Барчанинг дилида Янги кунлар, яхши кунлар умиди.