топик, блог, фотосет ёки йўналтиргич яратиш

Рейтинг
+2012.72
avatar

Миллий ғоя ва мафкура илмий-амалий маркази

Батафсил

Bunyotkor g’oyalar tinchlik va taraqqiyot manbai

Миллий ғоя ва мафкура илмий-амалий маркази
Mamlakatda tinchlikni ta’minlash, farovon hayotga erishish har qanday xalqning va millatning asosiy orzu va maqsadlaridan bo’lib kelgan. Har bir millat va barcha xalqlar o’z mamlakatlarida tinchlik bo’lishi, taraqqiyot va farovon hayotga erishish uchun mavjud bo’lgan barcha imkoniyatlardan foydalanib kelganlar.
<p class=«MsoNormal» style=«margin-bottom: .0001pt; text-align: justify;»

Nosir Xisrav haqida nimalarni bilamiz ?

Миллий ғоя ва мафкура илмий-амалий маркази
         Nosir Xisrav (to`liq nomi Abu Mu’iniddin Nosir Xisrav al-Qubodiyoniy al-Marvaziy) Janubiy va Janubi-g`arbiy Osiyodagi qator mamlakatlarga sayohat qilgan va ko`p sarguzashtlarni boshidan kechirgan sayyohdir. U 1004-yilda Balx shahri yaqinidagi qadimiy Qabodiyon qishlog`ida tavallud topgan. Dastlabki

Темизийнинг жаҳонгашта асарлари

Миллий ғоя ва мафкура илмий-амалий маркази
Ҳаким ат-Термизий қаламига мансуб асарлар сони тўғрисида ёзма манбаларда турли рақамлар келтирилган. Баъзи муаллифлар унинг асарлари адади тўрт юзга боради, дейишган. Бироқ кўпчилик муаллифлар унинг асарлари сони саксонга яқин, деб ҳисоблашади. Абдулфаттох Абдуллоҳ Барака ёзишича, Ҳаким ат-Термизийшшг тўрт юз асаридан олтмишга яқини етиб келган.

Келажаги буюк, озод ва обод Ватан

Беш тамойил — иқтисодиётнинг сиёсатдан устунлиги, давлат — бош ислоҳотчи, қонун устуворлиги, кучли ижтимоий сиёсат юритиш, бозор иқтисодиётига босқичма-босқич ўтишга асосланган “ўзбек модели”нинг афзаллигини бугун ҳаётнинг ўзи тасдиқлаб турибди. Нега деганда, одамларга тезда бой бўлиб кетиш, доимий тўкин ҳаёт ваъда қилиш, аслида эса, пуч ғоялар билан суғорилган “фалаж қилиб даволаш усули”га ўхшаш усуллар давр синовларига дош беролмади. Юртимизда глобал инқироз энг баланд чўққига кўтарилган пайтларда ҳам ялпи ички маҳсулот ҳажмининг ўсиши 8 фоиздан пасайгани йўқ. Бу эса халқаро ҳамжамият томонидан эътироф этилиб, юксак баҳоланаётир. 

Ўзбекистон иқтисодиёти дунёнинг энг тез ўсаётган иқтисодиётлари рўйхатида бешинчи ўринда

Бутунжаҳон иқтисодиёт форумининг маълум қилишича, Ўзбекистон ялпи ички маҳсулоти2015 йилда  7,6 фоиз,  2016 йилда  7,8 фоиз,  2017 йилда эса8 фоизни ташкил этади. Ўзбекистоннинг2014-2017 йиллардаги ўртача иқтисодий ўсиш суръати7,87  фоиз этиб белгиланган.

Муҳаммад Расул Мирзобоши

Миллий ғоя ва мафкура илмий-амалий маркази
Муҳаммад Расул Мирзобоши Ниёзмуҳаммад (Комил Хоразмий) ўғли (1839-1922) – хивалик таниқли хаттот, шоир, мусиқашунос, таржимон ва давлат арбоби. М.Р.М. ёшликда илм таҳсилини Хива қозиси Иноятуллоҳ охунддан олади ва “хаттотликда ҳам анчакли хушхатли” бўлиб, тазкиранавис Ҳасанмурод Лаффасий (1898-1942) айтганидек, “таълиқ ва насх хатларини хийлиғина гўзал ёзар эрди. Муҳаммад Раҳимхон ва Исфандиёрларнинг амри б-н бир неча китобларни ёзуб чиқғондур. Тақрибан беш юз кишига хат таълим бергандур”. М.Р.М. ўзининг услубий мактабига асос солган Хоразмнинг улуғ хаттотларидан эди.

Муҳаммад Ёқуб харрот

Миллий ғоя ва мафкура илмий-амалий маркази
Муҳаммад Ёқуб харрот Қурбонниёз харрот ўғли (1867-1939) – хивалик хаттот, мусиқашунос. М.Ё.Х. Комил Хоразмий (1825-1899) олдида хат ва саводини чиқаргандан кейин мусиқий таълим олишга киришади. М.Ё.Х. Хоразм мақомларини мукаммал ўргангач, уларни ўша даврда яратилган Хоразм танбур чизиғи – миллий нота асосида кўчириб чиқади. Танбур чизиғини кўчириш у даврларда энг қийин вазифалардан бири ҳисобланиб, уни кўчириб чиқишга унча-мунча хаттот журъат қилолмаган. М.Ё.Х. китобат қилган икки жилдли миллий мусиқий нота китоблари Ўзбекистон Миллий Давлат архивида сақланади.

Мавлоно Абдураҳмон Хоразмий

Абдураҳмон Хоразмий– (XV а.) хоразмлик хаттот. Султон Ёқуб (1478-1490) саройида Табризда хизмат қилган. Аввалги хат услубларини ўзгартириб, настаълиқ хати б-н таълиқ хати орасини уйғунлаштириб, алоҳида ҳуснихат намунасини яратган. Кейинчалик унинг ушбу хат услубини ўғли Абдураҳим Анисий ўзлаштириб, мукаммал тизимга солади. Натижадаулар яратган хат услуби “шева-и Анисий” номи б-н шуҳрат қозонган. М.А.Х. темурийлар даврининг моҳир хаттоти Султон Али Машҳадий (1437-1520) замондоши бўлиб, моҳир хаттот бўлмиш икки ўғли Абдураҳим Анисий ва Абдулкарим Хоразмий у б-н ижодий рақобатда бўлганлар.

Мавлавий Раҳматуллоҳ Жуллий

Мавлавий Мулла Раҳматуллоҳ Жуллий (XVIII а. – XIX а.нинг биринчи ярми) – хаттот. У Мавлавий Соқий Балхийнинг шогирди ва ҳуснихатда унга тақлид қилувчи бўлган. Настаълиқни йирик ва йўғон қилиб ёзишда шуҳрат қозонгани учун “Жуллий” ёки “Жаллий”, яъни жалий хатда ёзувчи, лақабига эга бўлган. Амир Ҳайдар (1800-1826) даврида Аркда унга махсус хона ажратиб берилган ва у сарой кутубхонаси учун китоблар кўчириш б-н шуғулланган. Укўчирган ҳар бир китобнинг бир жузви учун бир қизил тилло берилган. Шу хилда мингдан ортиқ китобларни кўчирган.

Мавлавий Иноятулло Котиб

Миллий ғоя ва мафкура илмий-амалий маркази
Иноятуллоҳ Бухорий, Мавлавий Иноятуллоҳ ибн Неъматуллоҳ қози Таҳтиминорий Бухорий (1780-1857) – фақиҳ, мутакаллим, шоир. Масжиди калон жойлашган маҳалладан бўлгани учун “Таҳтиминорий” нисбасини олган. Амир Шоҳмурод (1785-1800) даврида шайхулислом, Амир Ҳайдар (1800-1826) даврида қози ал-қузот (қозикалон) лавозимига кўтарилган.

Комил Девоний

Миллий ғоя ва мафкура илмий-амалий маркази
Муҳаммад Комил Девоний Исмоил девон ўғли (1887-1938) – хивалик хаттот, мусиқашунос, наққош ва шоир. К.Д. амакиси Худойберган Муҳркан (1822-1920) қўлида тарбия топган, мадрасада Муҳаммад Юсуф Доий (1831-1909) олдида таҳсил олган. К.Д. хушхат ва хушхон бўлганлиги боис 15 ёшларида саройга ишга таклиф қилинади. Ўша давр амалиётидаги чолғу созларини чертабилган, Хоразм дутор мақомларини Хоразм танбур чизиғи – миллий нотага ўгириб, мукаммал тарзда кўчириб чиққан моҳир санъаткор.

Иноят Махдум


 
 Иноятулла Хоразмий,Иноятуллоҳ девон Хоразмий (вафоти 1912) – хивалик шоир, шахмат устаси, котиб. У Хивада яшаган Қўнғирот қозоқларидан бўлган, девонбегининг ҳомийлигида саройда девонлик вазифасида хизмат қилган.

Икромча домла

Муҳаммад Икром ибн Абдуссалом ал-Бухорий (1855-1925) – бухоролик мударрис, қози, судур, муфтий. Бухоронинг Галаосиё тумани Боғи калон қишлоғида таваллуд топган, кейинчалик Пойи Остона гузарида яшаган. Бошланғич мактабни тугатгандан сўнг 1860-1880 й.ларда Бадалбек мадрасасида туриб таҳсил олган. Муҳаммад Шариф Садри Зиё (1865-1932) ўзининг “Шуаройи мутааххирийн ва фузалойи муосирийн” асарида И.Д.ни “Акрам” тахаллусида шеър ёзишини айтиб, “Бухоро талабалари аксариятининг устозидирлар” деб зикр қилган.

Идрис Махдум Бухорий

Миллий ғоя ва мафкура илмий-амалий маркази
Идрисхўжа махдум Набирахўжа ўғли Бухорий (1880-1919) – бухоролик шоир ва хаттот. Муфтий олиасида туғилган И.М.Б. ёшлигида мадрасаларда таълим олиб, таниқли хаттотлардан бўлиб етишади. Унинг ўз даври хаттотлари ҳақидаги тазкираси “Рисолаи хушнависон” (Чиройли ёзувчилар рисоласи) номли бўлиб, асарининг манзума вариантини “Рисолаи хаттотони манзума” (Манзума хаттотлар рисоласи) ёки “Тазкират ал-хаттотин” (Хаттотлар тазкираси) номи б-н қайта ишлаган.

Ибодилло Одилий

Миллий ғоя ва мафкура илмий-амалий маркази
Ибодуллоҳ Одилхўжа ўғли (1872-1944) – бухоролик саҳҳоф (муқовасоз), хаттот ва библиограф. 1920 й.гача хаттотлик ва саҳҳофлик б-н шуғулланган. Бухоро ш. кутубхонасида (1920-30) ва Самарқанд ш. кутубхонасида (1930-35) ҳамда Тошкентда Навоий кутубхонасининг Шарқ бўлимида (1935-43) фаолият олиб борган, 1943 й.дан эса ЎзР ФА Шарқшунослик и.т. ин-тида илмий ходим бўлиб ишлаган. И.О. саҳҳофчилик ва ҳуснихатни отасидан ўрганган, настаълиқ ва насх хатларини чиройли ёзадиган хаттот бўлиб етишган. Шарқшунослик и-ти қўлёзмалар фондида ишлаш жараёнида қўлёзма асарларга бирламчи қисқа каталог – фанлар бўйича қўлёзмалар номи ва номерли карточкалар тузиш б-н шуғулланган.

Дарвеш Муҳаммад Тақий Ҳиравий

Дарвеш Муҳаммад Тақий Ҳиравий(XV а. иккинчи ярми – XVI а. бошлари) – Ҳирот хаттотлик мактабининг энг йирик намояндаси, Алишер Навоий (1441-1501)нинг шахсий котибларидан бири. Унинг туғилган ва вафот этган йиллари номаълум, шунингдек, ҳаёти ва тўла ижоди ҳақида маълумотлар сақланмаган. Ижодининг энг гуллаган даври XV а.нинг 90-йилларига ва XVI а.нинг бошларига тўғри келади. Д.М.Т.Ҳ. ўзи китобат қилган асарларга “Дарвеш Муҳаммад Тақий” шаклида тўла равишда имзо чеккан. Унинг Навоий асарларидан кўчирган тўртта қўлёзмаси фанда маълум. Улардан бири Навоий куллиёти, қолганлари терма девонлардир. У Навоий б-н бирга 1495 й.дан унинг асарлари куллиётини тузишга киришадилар ва “Маҳбуб ал-қулуб” (Қалблар севгани) асаридан ташқари барча асарлар ушбу куллиётга

Болтаниёз Надимий

Болтаниёз девон Қурбонниёз харрот ўғли Надимий (вафоти 1938) – хивалик моҳир хаттот ва шоир. Б.Н. Хиванинг Шихлар қишлоғида таваллуд топган. Кўпроқ Ичон-қалъадаги Мамат маҳрам мадрасаси ҳужрасида истиқомат қилган. Б.Н. машҳур хаттот ва мусиқашунос хонанда Муҳаммад Ёқуб харрот (1867-1939)нингукаси бўлиб, хаттотлик сирларини ундан ўрганган. Б.Н.нинг хушнавислигини кўрган Феруз уни девонга ишга олади, у турли бадиий ва тарихий асарлар ва девонларни гўзал настаълиқ хати б-н кўчирган.

Али Хоразмий


Али ибн Муҳаммад Али ибн Али ибн Маҳмуд Мухторий Кубровий Хоразмий (XV а. охири – XVI а. биринчи ярми) фақиҳ. А.Х. ўз асарларини Шайбонийхон (1500-1510)га бағишлаб ёзганидан уни XV а. охирида Хоразмда туғилганлигини ва XVI а.нинг биринчи ярмида яшаганлигини айтиш мумкин. Нисбасидаги Кубровий сўзи уни Кубровийлик тариқатига мансублигини, Мухторий эса таниқли мутасаввиф Нажмиддин Кубро (1145-1221) авлодидан бўлганини англатади. Чунки, Нажмиддин Кубро авлодлари ўзларини ал-Мухторий деган нисба б-н атаганлар. Шайбонийхон 1505 йилда Хоразмни босиб олган вақтда у б-н қўшилиб Самарқанд ва Бухорога келган. Унинг “Фатовойи Шайбоний” асарининг 960/1553 йилда Муҳаммад Темур номли котиб кўчирган нусхасида муаллиф шу йили Тошкент ҳокими Наврўз Аҳмад (1544-1552) саройига

Абдуллоҳбек котиб

Абдуллоҳбек котиб(вафоти 1914) – Қашқадарёнинг Яккабоғ туманидан бўлгани учун ал-Яккабоғий тахаллуси б-н шуҳрат қозонган. У Яккабоғ ҳокимининг ўғли бўлган. Унинг акаси Абдураҳмонбек Яккабоғга ҳоким бўлиб турганида Амир Музаффар (1860-1885) у ерга юриш қилиб, Абдураҳмонбекни укаси 12 яшар А.К. б-н бирга асир қилиб, Бухорога келтиради. Акаси ўлдирилиб, А.К.ни уй қамоғида сақланади. Ўн йиллар давомида қамоқда турган А.К. мустақил равишда ўқиш-ёзишни ўрганиб, ўз даврининг етук хаттоти бўлиб етишади.

Абдулжамил котиб

Абдулжамилкотиб(вафоти 1505-1506) – Алишер Навоий (1441-1501)нингшахсийкотиби. Ҳиротнинг “Султония” мадрасасида мударрислик ҳам қилган. У кўчирган қўлёзмалардан фақат иккитаси фанга маълум. Бири Алишер Навоийнинг “Хамса” асари (ЎзФАШИ-1, № 5018) бўлиб, 1484-1495 йилларда “Хамса”нинг ёзилиш жараёнида оққа кўчирилган энг бирламчи қўлёзмаси. Уни шахсан Навоийнинг ўзи қўлига олиб назар-эътибордан ўтказган бўлиши ҳақиқатга яқиндир.