топик, блог, фотосет ёки йўналтиргич яратиш

Рейтинг
+47.54
avatar

Milliy urf-odatlar va an'analar

Батафсил

Ассалом Наврўз

Жамият
Андижон давлат университетининг Хорижий тиллар факультети талабалари истиқомат қиладиган 4-сонли талабалар турар жойида талабалар турар жойи раҳбарияти, талабалар турар жойи талабалар Кенгаши ташаббуси билан “Ассалом Наврўз” номли кеча ўтказилди.

Миллий қадриятлар тушунчаси

Milliy urf-odatlar va an'analar
Жамият
Ҳеч бир халқ ўзлигини англамасдан, миллий маданияти, миллий қадриятларини асраб-авайлаб сақламасдан туриб, бошқа халқларнинг қадриятларига ҳурмат билан қарай олмайди. Мустақил Ўзбекистоннинг куч- қудрати халқимизнинг умуминсоний қадриятларига содиқлигидадир. Жамият тараққиётининг муайян босқичларида ижтимоий, ҳодисаларга муносабат хилма-хил тарзда намоён бўлади. Хусусан, мустақиллигимизнинг биринчи кунидан бошлаб ҳаётимизнинг барча жабҳаларида “Қадриятлар”, “Миллий тикланиш”, “Миллий онг”, “Миллий ғурур” каби атамалар тез-тез ишлатиладиган бўлиб қолди.

Қарақалпақ халық нақыл- мақалларының қызларды шаңарақ турмысына тәрбиялаўдағы әҳмийети.

Milliy urf-odatlar va an'analar
Жамият


 Баслаўыш тәлим методикасы кафедрасының  оқытыўшысы – Ж.Абдижаббарова
    Баслаўыш тәлим ҳәм спорт тәрбиялық ис қәнигелигиниң  1 курс талабасы – Н Ваисова                                                                                              
  
       Ертеде қарақалпақ халқы биреўден қыз алыўда ҳәм  қыз бериўде  жети пуштын   сорастырған. Шаңарақтың  тарийхы қанша  узаққа  барып тақалса, ол шаңарақ  беккем  деп есапланған.Соның ушын Әжинияз  бабамыз :
Υйленсең  үйленгил  сорап ҳәм затын,
Исмин, нәслин  жети пушты аждадын, — деген еди.
Демек  буның тийкары тәрбияға  барып тақалады. Бул оның өмирлик әҳмийетин көрсетеди. [Ж.Базарбаев. Миллий идея-жол көрсетиўши жулдыз.Н.Қарақалпақстан .2011ж. 131-бет.]
Шаңарақта қыз балалардың тәрбиясына әдептен ата-бабаларымыз үлкен итибар берген. Қыз балалар тәрбиясында үрп-әдетлер, дәстүрлер, дәстанлар, ертеклерден, қала берди нақыл-мақаллардан кең түрде пайдаланып келген .
Халкымыз қыз балалар   тәрбиясын тек бир ата-ананың хызмети емес, ал   пүткил жәмәәт, ел халықтың, миллеттиң   ўазыйпасы деп түсинеди.
         Ата-ана қызларды шаңарақ турмысына тәрбиялаўда турмыстан алынған, тәрбиялық әхмийетке ийе нақыл- мақаллардан кең түрде  пайдаланған. Мысалы   
«Қыз өссе елдиң көрки», «Жақсы ҳаял жигиттиң бахты», «Ер ҳаял бир жан, бир тән», «Ерди ер ететуғында қатын, ерди қара  жер ететуғында қатын», «Жақсы қатын арпаның унынан пал етеди, жаман қатын бийдайдың унын қарап етеди»,
 « Қыз бала жети үйден тыйыў, бир үйден жыйыў көреди» деген    нақылында   қыз баланы тәрбиялаўда, қала берди   ертеңги шаңарақтың уйтқысы  болыўында қыздың орны гиреули екенин  , хожалық болыўдың бир қанша машақатлы болатуғынын, буның ушын  сабырлы болыў кереклигин уқтырыўға ҳәрекет етеди.
        Халқымыз бала жанлы халық. Соның ушын халқымыз, кыз бала кисиники деп, перзентине бахыт тилеп ертеңги  шаңараққа келин болып түскенде ,қыйналып қалмасын деп, тәлим-тәрбияны  бесиктен яғный «ҳәйиў» ден баслап  үлкен үмит пенен қатарға қосыўға ҳәрекет еткен.
   «Қыз қылығы, дүзде» деп айрым қызлардың әкениң, шешениң нәзеринен шетте, ҳәр қыйлы унамсыз  ис-ҳәрекетлери, қылық- қылўалары менен көзге түскен қызлар ушын айтылған  болса ,  «Қыз үйдиң көрки »деп   ата-анасына ҳәмме ўақыт алғыслар инам ететуғын  ийбели, пәмли, мийнеткеш, ақыллы қызлар ушын айтылған нақыл- мақаллардың бири болып есапланады.Буннан тысқары халқымыз мақтанып айтатуғын « Қыз өссе, ел жасарады»,  «Ана жериң алтын босағаң», деп қыз баланың тәбиятын ел ,қала берди, ана жер  менен теңеген.
      Қаракалпақ халық педагогикасында нақыл-мақаллар, қыз балалардың күнделикли турмысында ушырасатуғын ҳәдийселер, өтип атырған өмириниң мазмунлы болыўында, қыйын жағдайлардан жол таба алыў ушын, жәмийеттеги адамлар, ағайын туўысқанлар менен қарым-қатнас жасаўда, жақсы менен жаманның парқын ажырата билиўде, инсанның руўхый кейпиятын көтериўде, дүньяға көз-қарасының раўажланыўында, өзиниң ис-ҳәрекетлерин басқарып, тәртипке салып турыўында үлкен әҳмийетке ийе.   
 Қыз бала келешекте өзлериниңде келин, ана болып, бала тәрбиялайтуғынын, киндик ханы тамған жерин, алтын босағасын мәжбүрий таслап кететуғынын жақсы биледи. Сонлықтан ата-бабаларымыз қызларды кишкенелигинен шаңарақ турмысына таярлаған.
Қарақалпақ халык педагогикасында ата-бабаларымыздан бизиң дәўиримизге  шекем мийрас болып жеткен, алтын ғәзийнелеримиздиң  бири болған  нақыл мақаллардың ҳәзирги жас қызларымызды ертеңги шаңарақ турмысына тәрбиялаўда  улкен әҳмийетке ийе. Сонлықтан да  бундай мийраслардан орынлы пайдаланғанымыз мақул .
 
 
 
 
 

Ўқувчилар маънавий дунёқарашини шакллантиришда луғатлар билан ишлаш

Milliy urf-odatlar va an'analar
Жамият
Мамлакатимизда ҳар томонлар муносиб ёшларни, Ватанамиз келажаги учун масъулиятни ўз зиммасига олишга қодир бўлган жисмоний ва маънавий соғлом, баркамол авлодни тарбиялаш бугунги кундаги долзарб масалалардан биридир. Фарзандларимизнинг ижодий қобилияти ва маънавиятини юксалтиришга ижодий қобилият ва маънавиятини юксалтиришга қаратилган бундай вазифаларни амалга оширишда бошланғич синф она тили таълимининг ўрни беқиёс.  Зеро,  она тили фани болаларнинг тафаккур қилиш фаолиятларини кенгайтиришга, уларда эркин фикрлай олиш, ўзгалар фикрини англаш, ўз фикрларини оғзаки ва ёзма равишда равон баён қила олишга, жамият аъзолари билан эркин мулоқотда бўла олиш кўникма ва малакаларини ривождантиришга хизмат қилади.

Одоб-ахлоқ, таълим-тарбия соҳасидаги қадриятларимиз бизлар учун фақатгина мерос эмас, балки инсоният маънавий ҳаёти борасида катта ўрин олиши мумкин бўлган маънавий бойлик ҳамдир. Ана шу маънавий қадриятларимизни тиклаш, улардан тўла баҳраманд бўлиш, ёш авлодни улар билан таништириш мустақиллигимизни мустаҳкамлашда, ўқувчиларда ватанпарварлик, инсонпарварлик сингари фазилатларни англатишда ўтмишда ишлатилган сўзларнинг асосий маъносини таҳлил қилиш орқали ўргатиш муҳим аҳамият касб этади. Кишининг луғати қанчалик бой ва ривожланган бўлса, унинг нутқи ҳам шунчалик бой бўлади. Бу фикрларни аниқ, ифодали баён этишга кенг имконият яратилади. Шунинг учун луғатнинг бойлиги, хилма-хиллиги, ҳаракатчанлиги услубшунослик ва нутқни муваффақиятли ўстиришнинг муҳим шарти ҳисобланади.

Маънавий ахлоқий қадриятларни шакллантириш омиллари

Milliy urf-odatlar va an'analar
Жамият
  Мустақиллик йилларида халқимиз барча соҳаларда улкан ютуқларга эришди. Ўзбек халқи ўз тарихига янгича тафаккур асосида ёндашиш улуғ аждодлар қолдирган бой маънавий меросни ўрганиш шарафига муяссар бўлди.

Маълумки, республикамизда илм-фан янги тараққиёт босқичига кўтарилмоқда. Аждодларимиз, ўтмиш меросимиз шуҳратини тиклаш, улардаги инсонпарварлик ғояларини халқ ҳаётига татбиқ этишдек муҳим ишлар амалга оширилмоқда.

Умумтаълим мактабларида ўқувчиларни ҳар томонлама баркамол қилиб вояга етказишда, уларнинг тарбияланиш даражасини юқори бўлишини таъминлашда она тили ва адабиёт фанларининг ўрни беқиёсдир.

Умумтаълим мактабларида адабиёт дарсларида ижодкорлар ҳақида маълумот бериш билан бирга, асосан бадиий асарлар таҳлилига кўпроқ соатлар ажратилади. Ўқитувчи асар таҳлили орқали ўқувчиларни қаҳрамон ҳис-туйғулари, ички кечинмаларини тушуниш, мустақил фикр юрита олиш ва баён этиш, тўғри хулоса чиқариш, воқеликларни тўғри баҳолай олишга ўргатиши лозим. Шундагина ўқувчида гўзал ахлоқий фазилатларни шакллантириш орқали уларнинг маънавий олами бойитилади. Адабёт дарсларида интарфаол методлардан фойдаланиб дарслар самарадорлигига эришиш мумкин. Бунда «Ақлий ҳужум», «Дебатлар», "Қарорлар шажараси", «Нуқтаи назаринг бўлсин», «Менимча...» каби интерфаол методлардан фойдаланиш яхши натижа беради.

Миллий истиқлол ғоялари ва қадриятларни сингдириш

Milliy urf-odatlar va an'analar
Жамият
ОНА ТИЛИ дарслари бўйича:

  Ўқувчиларни миллий истиқлол, миллий қадриятларга ҳурмат руҳида тарбиялашда барча фанлар қатори она тили ҳам катта имкониятга эга. «Она тили — миллий маънавият ва мафкура, миллий руҳ, маданият ва қадриятларнинг улкан хазинаси», «Она тили -миллат тафаккурини шакллантирувчи, ривожлантирувчи ва ифодаловчи энг асосий восита» жумлалари янги дастур ва дарсликлар концептуал асосларининг дастлабки бандлари ҳисобланади.[1]

Таълим бўғинларида давлат тили саналган она тилининг алоҳида ўрни бор. Она тили ҳаётни билиш, ёшларда ахлоқий тушунчаларни шакллантириш, ёш авлоднинг шахсий сифатларини тарбиялаш воситаси бўлиб хизмат қилади. Она тили мазкур тилнинг эгаси бўлган халқнинг тарихи, маданияти, урф-одати, адабиёти ҳамда санъатини билиш, ўрганиш воситаси ҳамдир. Она тили ўқув фанларининг асосидир. Она тилини ўрганиш жуда катта таълимий, тарбиявий ва ривожлантирувчи аҳамиятга эга. Шахснинг тарбияланганлик даражаси ҳам тилни билиш билан белгиланади. Жамият ривожланган сари она тили ўқитишнинг мақсад ва вавзифалари ҳам такомиллашиб боради. Она тили таълими ўз олдига ёшларда мустақил ва ижодий фикрлаш, оғзаки ҳамда ёзма нутқ кўникмаларини шакллантириш ва ривожлантириш, уларда тил сезгирлигини тарбиялаш мақсадини қўяди.

Умумий ўрта таълим тизимидаги фанлар орасида миллий мафкура ғояларини ўқувчиларга сингдиришда ўзбек халқи миллий руҳини ўзида мужассам этган «Она тили» фанининг алоҳида ўрни бор.

Миллий анъаналар

Milliy urf-odatlar va an'analar
Жамият
Mamlakatimizda ta`lim-tarbiya sohasidagi amalga oshirilayotgan tub islohotlar barkamol inson shaxsini shakllantirishga qaratilgan bo`lib, xalqimizning milliy manfaatlariga, ezgu maqsadlariga to`la mos keladi. Shuning uchun ham “Ta`lim to`g`risidagi qonun” va  “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi”da davlat  jamiyat, inson faoliyatining barcha sohalarini qamrab olingan butun ta`lim tizimini isloh qilishga qaratilgan muhim hayotiy masalalar ilgari surilgan. Endilikda ta`lim tarbiya jarayoning sifati jahon standartlari darajasida ko`tarilib, ta`limda pedagogik va axborot texnologiyalarining butunlay yangi usullari joriy etila boshlandi.
O`quv yurtlari tuzilmalari takomillashtirilib yoshlarga milliy uyg`onish va umuminsoniy qadriyatlarni idrok etish mafkurasi asosida Vatanga mehr-muhabbat, mustaqillik g`oyalariga sadoqat ruhida ta`lim-tarbiya berish izchilligi ta`minlana boshladi.
Ta`lim to`g`risidagi qonunning 4-bobida ma`naviy-axloqiy tarbiya va ma`rifiy ishlarni takomillashtirish, uning tarbiyaviy shakl va vositalarini ishlab chiqish, amaliyotga tadbiq etish, milliy tarixiy an`analar va umumbashariy qadriyatlarga asoslanish muhim ahamiyatga egaligi qayd etilgan bo`lsa, “Kadrlar tayyorlash milliy dasturida” uzluksiz ta`limning milliy modeli, tamoyillari ta`limning ilmiy-ma`rifiy, tarix, xalq an`analarini, milliy merosimiz bilan uyg`unlikda olib borilishi ko`zda tutilgan. Ajdodlarimizning yaratuvchanligini shaxs manfaatlariga qaratilgan bo`lsa, hozirgi vaqtda mustaqillik davlatimizda amalga oshirilayotgan barcha yangiliklar ham inson kelajagi uchun xizmat qilishi ko`zda tutilgan. Tarix millatning haqiqiy tarbiyasiga aylanib bormoqda. Buyuk ajdodlarimizning ishlari va jasoratlari tarixiy xotiramizni jonlantib yangi fuqarolik ongiga shakllantirdi. Merosdan foydalanib bo`lmasdan o`z istiqbolini tasavvur eta olmaydi.
Tarixdan bizgacha yetib kelgan boy, buyuk meroslarimizdan biri xalq og`zaki ijodidir.
Ona o`z allasida o`zining orzu istaklarini, ichki kechinmalarini qo`shiq tarzida bayon qiladi. Bola gapga tushuna boshlaganda (2-3yoshdan) ertak aytib beriladi. Bunda ham xalq og`zaki ijodidan foydalanib bolaga axloqiy, mehnat tarbiyalari berib boriladi.
Darsning dam olish daqiqasida xalq og`zaki ijodidan foydalanish mumkin. Masalan, maqollar orqali bilimli bo`lishga mehnatsevar, ozoda yurish, kattalarni hurmat qilish ruhida tarbiyalash, kasb hunarga yo`naltirish maqsadida maqollardan foydalanaman.
Maqollar — kishilarni hayotlari davomida isbotlangan o`gitlari deb hissoblash mumkin. Har bir bir maqolni mag`izini tahlil qilib tushunish kerak. Agar kishini do`sti bo`lmasa, u yolg`izlanib qoladi. Do`st esa qiynalgan paytda tayanch va suyanch bo`ladigan kishidir. Dono kishilar bilan suhbatlashishda inson yaxshi xulosalar chiqaradi.
Maktabning oila bilan hamkorlikda hal etadigan muhim vazifalaridan biri o`quvchilarda mehnatsevarlik, mehnatga to`g`ri munosabatni tarbiyalashdir.
Men ta`lim-tarbiya sifatini yaxshilashda xalq og`zaki ijodidan keng va o`rinli foydalanib yosh avlodni mehnatsevar, o`z Vataniga, xalqiga sadoqatli, insoniyatga foydasi tegadigan shaxslarni tarbiyalamoqdaman.
 
Shoira Obidova, Namangan shaharidagi
41-maktab boshlang`ich sinf o`qituvchisi
 


Маънавий қадриятларни сингдиришда адабий таълимнинг ўрни

Milliy urf-odatlar va an'analar
Жамият

Mustaqil O'zbekistоnning kelajagi ko'p jihatdan barkamоl, salоhiyatli avlоdni tarbiyalashga bоg'liq. Ana shunday muhim vazifani amalga оshirish uchun Vataniga, xalqiga, milliy ma'naviyatiga sadоqatli, mustaqil fikrlaydigan erkin, ijоdkоr shaxsni shakllantirish davlat siyosatining ustuvоr yo'nalishlaridan biri bo'lib turibdi.

Hоzirgi davrdagi tub islоhоtlar har bir kishidan bilim, salоhiyat, samarali mehnat, yuqоri malaka, yuksak оnglilik, ijоdkоrlik, jamiyat оldida ma'suliyatni his etishni talab qiladi. Bu muhim vazifalarni amalga оshirish, ma'naviy bоy, barkamоl shaxsni shakllantirish ta'lim tizimida ma'naviy-ma'rifiy ishlarni izchil оlib bоrishni taqоzо etadi.

Ўқувчиларга халқ миллий ўйинларини ўргатиш

Milliy urf-odatlar va an'analar
Жамият
                                                        
Ўтган авлодларнинг бизга мерос қилиб қолдирган маданий бойликлари хазинасига халқ ўйинлари ҳам киради. Халқ ўйинлари ўзининг вужудга келиши ва ривожланишига кўра ғайри оддий ҳодиса эмас, балки халқнинг ҳаётини муайян акс эттирадиган ва жамият тараққиётининг қонунлари билан белгиланадиган мақсадли фаолиятдир. Халқ ўйинлари халқ ижодиётининг хос жанри бўлиб. кўп асрлик тарихга эга. Ўйинлар халқ томониданяратилган ва кишиларнинг кундалик ҳаётидаги воқеалар ҳамда ҳодисаларни ўз ичида акс эттиради. Таассуротларни, кузатишларни тажриба ва ҳиссиётларни гавдалантириб. ўзида сўз, мусиқа, рақс шаклларини мужассамлаштирган. Масалан, ибтидоий тузумда болаларни тарбиялашнинг характерли жиҳати — уларни урф — одати, анъаналари тарихи билан, шунингдек, халқ оғзаки ижоди: ривоятлар, қўшиқлар рақслар билан ифода этган. Ўзбек халқ ўйинлари халқ ижодий фаолиятининг бир туридир.

Чанқовузнинг тилидайин тили чиқди дунёнинг...

Milliy urf-odatlar va an'analar
Жамият
Ўзбек -қўнғирот элида ўсган Алпомиш ва Ойбарчинларнинг танглайи чанқовуз билан кўтарилган чоғи уни қўлига олганнинг бари чанқовузнинг  тилини ўзининг тилидай сайратиб, дилларни сел қилиб юборади. Чанқовузда бир нағма қиладики, чалаётган ижрочидан бир сўз тинглагандай бўласан. Бир қарашда оддий туюлган темирнинг тилида гўёки инсоннинг қалб кечинмалари сирли равишда фош бўлгандай бўлади. Чанқовузни «бю-бю»лаб ён атрофга шунчаки оҳанг таратмаётганини қачонки бутун вужудинг қулоққа айланганида, қалбингнинг туб-тубида яшнаб ётган меҳринг кўзларингга балққанидагина янада кучлироқ ҳис этишинг мумкин. Юрагингнинг тўрида яшириб юрган, жавобсизликдан азоб чекаётган саволлар чанқовуз жўрлигида ерга қадалган киприкларинг остида ўз ечимини топаверади. Чанқовузнинг мунгли куйи кишининг бутун руҳиятига сингиб, ундаги бор ёмон иллатларни тор-мор қилиб юборади.

Ҳу, қадимги достонларда бор. Афсонавий, йўқ ундоқмас ҳақиқий достон қаҳрамонларини ҳам ночор аҳволдан балким шу чанқовуз қутқарган бўлса ажабмас. Аслида ҳам шундайдир. Алпомишни афсона дегувчиларга «бироз адашмадингизми?» дегим келади. Алпомиш ётган чохга элтувчи Тойчахоннинг қизи Тафкиойим қаздирган лаҳм ҳақиқатда борлигини устозларимдан эшитганман. Эшитганман-у айтаётган фикримга гўёки тарихий манбадан далил ясаб, афсона дегувчилар қаршисига кўндаланг қўйганман. Неча асрлар оша оғиздан-оғизга, юраклардан юракларга кўчиб келаётган «Алпомиш» достонида чанқовузнинг гўёки мисли битилмаган тарихи ётади.

"Chanqovuz sadosi" festivali

Milliy urf-odatlar va an'analar
Жамият
11- 12- may kunlari O'zbekiston amaliy san'at muzeyida «Chanqovuz sadosi» musiqa festivali o'tkazildi. Tadbir O'zbekiston Madaniyat va sport ishlari vazirligi, «Terra Termiz» ijodiy-etnografik internet hamjamiyati, Toshkent Fotosuratlar uyi, «ZiyoNET» jamoat ta'limi axborot tarmog'i kabi tashkilotlar tomonidan uyushtirildi.

O'zbekiston Respublikasi madaniyat va sport ishlari vazirining o'rinbosari B.Ahmedov mustaqillik yillarida mamlakatimizda amalga oshirilayotgan ma'naviy-ma'rifiy islohotlar jarayonida asrlardan-asrlarga o'tib kelayotgan bebaho ma'naviy merosimizni asrash, chuqur o'rganish va kelajak avlodlarga asl holicha yetkazishga qaratilayotgan ulkan e'tibor yuksak samaralarini berayotganini alohida ta'kidladi.

O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining «2010-2020-yillarda nomoddiy madaniy meros ob'ektlarini muhofaza qilish, asrash, targ'ib qilish va ulardan foydalanish Davlat dasturini tasdiqlash to'g'risida»gi qarori bu jabhadagi ilmiy va amaliy ishlar ko'lamini kengaytirish, sohada olib borilayotgan ishlarni tizimli asosda tashkil etishda muhim omil bo'layotir.

Amalga oshirilayotgan izchil chora-tadbirlar xalq og'zaki ijodiy merosini, bu boradagi qadimiy an'analarni asrash, hududlarda shakllangan xalq ijrochilik maktablarining faoliyatini munosib davom ettirishga xizmat qilmoqda. Ushbu yo'nalishdagi ishlarni yanada kengaytirish, xalq ijodiyoti an'analarining bardavomligini ta'minlash maqsadida «Asrlar sadosi», xalq o'yinlari va tomosha san'ati festivallari, baxshilar, lapar va o'lan ijrochilari, karnay-surnay cholg'uchilari tanlovlari o'tkazib kelinmoqda. «Chanqovuz sadosi» festivali ham ana shunday tadbirlardandir.

"Чанқовуз овози" минифестивали дастури

Milliy urf-odatlar va an'analar
Жамият
11 май. «Чанқовуз» куни.

·    Очилиш маросими;

·    Чанқовуз усталарининг чиқишлари;

·    Сурхондарё этнографик ансамблининг чиқишлари;

·     «Сурхондарё этнография макони»фотокўргазмасининг очилиши;

·    Моҳир чанқовузчиларни саралаш;

·    Журналистлар ўртасида чанқовуз ҳақидаги  мақолалар танловининг натижаларини эълон қилиш;


12 май.  «Симизға» чолғу асбобига бағишланган кун  ва тақдирлаш маросими.


·    Симизға, ғачирнай, қамишнай ижрочиларини саралаш;

·    Тақдирлаш маросими хамда «Чанқовуз овози» минифестивалини ёпилиш маросими;

Моҳир чанқовузчиларни саралаш танлови жараёнида:


1. Иштирокчининг Чанқовузда куй ижро этиши 6 минутгача давом этади.
2.Танловда ижро учун чанқовуз тақдим этилади. (иштирокчи ўз чанқовузи билан ҳам қатнашиши мумкин)
3. Минифестивалда  иштирок этишни хоҳловчилар ўзи ҳақидаги маълумотларни terratermez@sv.uz  манзилига юборишларини сўраймиз.
Маълумотномада танловда қатнашувчининг исми-шарифи, яшаш ҳудуди, телефон рақами(коди билан) кўрсатилсин. Маълумотлар 10.05.2012 йил, соат 18.00 гача қабул қилинади.

Ma’naviy qadriyatlar va milliy o’zlikni anglash

Milliy urf-odatlar va an'analar
Жамият
Ma'naviy qadriyatlar va milliy o'zlikni anglashning tiklanishi. Biron -bir jamiyat imkoniyatlarini, odamlar ongida ma'naviy va axloqiy qadriyatlarni rivojlantirmay hamda mustahkamlamay turib o'z istiqbolini tasavvur eta olmaydi. Xalqning madaniy qadriyatlari, ma'naviy merosi ming yillar davomida Sharq xalqlari uchun qudratli ma'naviyat manbai bo'lib xizmat qilgan. Uzoq vaqt davom etgan qattiq mafkuraviy taqyiqqa qaramay, O'zbekiston xalqi avloddan avlodga o'tib kelgan o'z tarixiy va madaniy qadriyatlarini hamda o'ziga hos an'analarini saqlab qolishga muvaffaq bo'ldi.

Уйингизга келин тушди.

Milliy urf-odatlar va an'analar
Жамият
Энтикиб кетасиз. Минг йиллар ўтиб кетгандай туюлдиёв,  сиз ҳам шу уйга келин бўлиб тушган эдингиз. Энди эса келин тушаётир. Ота уйингизга сизни олиб кетгани борган куёв жўраларнинг ёр-ёрлари, чилдирма жаранги, ёшгина қизалоқларнинг елдай учишларини эслайсиз. Ота-она ризолигини олиб, бир қадам жойга ҳам бир умрга кетаётгандай дугоналарингиз билан йиғлаб хайрлашганларингиз… Аслида ҳам амма-ю, хола, туғишганларингиз дуолари ижобат бўлиб, борган жойингизда туб бойлаб, палак ёздингиз. Яхши ниятлар билан элнинг тўйларида бел боғлаб хизмат қилдингиз, дардига шерик бўлдингиз. Вақти соати етибдики, дастурхон ёзиб, топганингизни тўйга яратаётирсиз. Дарвоза олдида карнай-сурнай овози, қувноқ чеҳралар, кулгулар...
Уйингизга келин тушди… Ана, у дарвозадан майда қадамлар ташлаб оҳиста, кўзини ердан олмай, янгаю, дугоналари қуршовида кириб келмоқда.

Совчилик-элчилик

Milliy urf-odatlar va an'analar
Жамият
Ҳар бир ўзбек оиласида қиз бола улғаяр экан, унинг эшигидан эниб келган совчилар — элчиларнинг қадами қутлуғ, деб қарашади. Бу, аввало, қиз ўсаётган хонадон ҳурмати, йигит томоннинг қадр-қимматидир. Бу шундай нозик риштаки, унда жами удумларимизнинг, қадриятларимизнинг энг ардоқли нуқталари, беқиёс комиллиги, ҳаё ва иффатнинг айтилмаса ҳам илғаб олинадиган энг эзгу тилакларининг эшиги очиладиган муқаддасликни ўзида намоён қила олади. Халқда “Кимки, етти марта совчиликни адо этса, унинг у дунёси билан бу дунёси обод, чунки у икки дунёнинг ҳам савобни олган” дейишади.

Остонаси тилло уй

Milliy urf-odatlar va an'analar
Жамият
Одамлардан гоҳида эшитиб қоласан: «Яна қизли бўлибди-я…» Бу қувонч билан эмас, маъюслик билан, ҳатто ачиниш билан айтилгандай туюлади. Шунда онамнинг сўзлари эсимга тушиб кетади: «Қиз — бир сиқим туз, деганлар бекорларни айтишибди! Шу қиз — бир сиқим тузни кўчага чиқиб сўра-чи, бекордан-бекор ким бераркан!… Шукур қилиш керак, шукур!»

Бўш бешикни тебратма, болам!

Milliy urf-odatlar va an'analar
Жамият
Раҳматли энам — қайнонам «Бек боласини бешик асрайди» деган гапни кўп ва хўб айтардилар. Бу гапнинг мағзи бизнинг олис-олис тарихимизга, ундаги ҳамиша барҳаёт урф-одатларимизга, асрлар синовидан тобланиб ўтаётган қадриятларимизга бориб тақалади. Азалдан серфарзанд халқимизнинг ҳар бир уйида бешик муқаддас ҳисобланади. Шу биргина бешик оилада нечта фарзанд бўлса, ўша оиладаги меҳр-муҳаббатнинг янада мустаҳкамланишига асосдир. Бундан ташқари, бешик тўғри келган дарахтдан эмас, балки, инсон руҳан ва жисмонан соғлом ўсиши учун фойдали дарахтлардан ясалади.